państwo w środkowowschodniej Azji, bez dostępu do morza. Od północy graniczy z Rosją, a od wschodu, zachodu i południa z Chinami. Kraj, gdzie ciągle możemy obserwować niezmieniony od wieków koczowniczy styl życia, spotkać jednych z najbardziej gościnnych ludzi na świecie, pełną piersią wdychać wolność w bezkresnym stepie, spotkać miejscowe wielbłądy-baktriany, przeżyć niepowtarzalną konną wyprawę czy wędrować wśród nieskażonej przyrody nad klarownie czystymi wodami wielkich jezior. To trzeba po prostu poczuć!

język urzędowymongolski
język używany

mongolski, ojracki, kazaski, buriacki, kałmucki, chiński i inne; w miejscach turystycznych angiel

ustrój polityczny republika
stolicaUłan Bator
powierzchnia1 564 116 km² (19 na świecie)
liczba ludności2,754,685
gęstość zaludnienia2,754,685 1.76/km2 (239 na świecie!)
religiabuddyści-lamaiści (96%), muzułmanie (4%)
PKB/mieszkańca2,227$
walutatugrik (MNT)
kod telefoniczny+976
strefa czasowaczas zimowy: UTC +7 do +8, czas letni: +8 do +9
Wizy

Wizy są wymagane, wydaje je Ambasada Mongolii w Warszawie, a także inne przedstawicielstwa konsularne Mongolii na świecie. Przedstawicielstwa konsularne Mongolii wydają wizy pobytowe na okres do 30 dni. W przypadkach pobytu dłuższego niż 30 dni należy uzyskać nową wizę w Urzędzie ds. Imigrantów i Cudzoziemców w Ułan Bator. Przekroczenie okresu ważności wizy na ogół wiąże się z koniecznością uzyskania nowej wizy wyjazdowej lub opłacenia kary pieniężnej przy wyjeździe z Mongolii. W losowych przypadkach wizę mongolską można uzyskać na lotnisku Chinngis Khan (dawne Buyant Ukhaa) w Ułan Bator, na granicznych stacjach kolejowych w Zamyn Uud i Sukhbaatar oraz na granicznym przejściu drogowym z Rosją w Altanbulag. Zalecane jest jednak uzyskiwanie wiz przed podróżą. Wymagany okres ważności paszportu przy wjeździe wynosi sześć miesięcy.

Granicę rosyjsko-mongolską cudzoziemcy mogą przekraczać (samochodem, motocyklem, rowerem itp.) jedynie w miejscowości Altanbulag. Granicę rosyjsko-mongolską można również przekraczać w innych miejscach, lecz jest to dość długa i skomplikowana procedura: należy uzyskać specjalne zezwolenia, zarówno od władz Federacji Rosyjskiej, jak i Mongolii, uprawniające do przekroczenia granicy w określonym miejscu, nie będącym międzynarodowym przejściem granicznym (np. Ulaan Bashin). Odradza się korzystanie z innych przejść granicznych niż Altanbulag, gdyż nie ma żadnej gwarancji opuszczenia terytorium Federacji Rosyjskiej i wjazdu do Mongolii (i odwrotnie). Międzynarodowe przejścia kolejowe czynne cały rok znajdują się w miejscowości Sukhbaatar na granicy rosyjsko-mongolskiej oraz w miejscowości Zamyn Uud na granicy z Chinami. 

Klimat (kiedy jechać)

Klimat Mongolii, w związku z położeniem w głębi kontynentu, jest surowy, zaliczany do klimatu umiarkowanego o typie kontynentalnym. Lato jest tutaj bardzo gorące (temperatury powyżej +30°C), natomiast zima bardzo mroźna (poniżej -30°C, w I i II nawet -50°C). Zimą występują przerwy w dostawach prądu, awarie ogrzewania, braki w dostawach ciepłej wody (z wyjątkiem dużych hoteli). Opady atmosferyczne występują tutaj niezwykle rzadko (około 300 mm rocznie), większość opadów rocznych przypada na dwa miesiące (od połowy VI do połowy VIII) czego wynikiem jest nie wiosenna, lecz letnia wegetacja. Zima jest z małą pokrywą śnieżną albo prawie bez pokrywy śnieżnej. Długość lata i zimy jest prawie taka sama (po ok. 5 miesięcy), a długość wiosny i jesieni jest bardzo krótka (po 1 miesiącu).

Pod koniec sierpnia występują rekordowe amplitudy temperatur (do 30ºC). Planując noclegi w namiocie warto zaopatrzyć się w dobry śpiwór. 

Najlepiej wybrać się do Mongolii późną wiosną, latem czy wczesną jesienią.

 

Przepisy prawne

Posiadanie narkotyków jest zagrożone karą więzienia od 8 do 25 lat.

Obłożony restrykcjami jest wywóz dzieł sztuki lub przedmiotów zabytkowych, jeśli nie mają one certyfikatu wystawionego przez uprawniony do sprzedaży punkt państwowy (np. Muzeum Narodowe w Ułan Bator, sklepy wolnocłowe, antykwariaty itp.). 

Zdrowie

Szczepienia nie są obowiązkowe. Zaleca się szczepienia przeciw żółtaczce typu A i B, ewentualnie przeciw wściekliźnie oraz tyfusowi, gdy planowana jest wyprawa w teren. W Mongolii zdarzają się zachorowania na żółtaczkę (typu A, B i C), a także zatrucia pokarmowe i biegunki, których przyczyną może być żywienie się w niektórych zakładach gastronomicznych, szczególnie w okresie letnim. Występuje zagrożenie wirusem HIV. Ze względu na różnice wysokości (przeciętnie 1300–1600 m n.p.m.) dłuższe pobyty mogą być szkodliwe dla osób cierpiących na zaburzenia układu krążenia i układu oddechowego. W Mongolii nie należy pić nieprzygotowanej wody. Należy uważać na spożywane u gościnnych gospodarzy mleko, kumys oraz mięso. Poziom świadczonej opieki zdrowotnej jest bardzo niski. Placówki medyczne istnieją tylko w większych miastach. Uzyskanie szybkiej pomocy w sytuacjach nagłych w terenie jest praktycznie niemożliwe. Można korzystać z usług lekarzy tradycyjnej medycyny mongolskiej (zioła, akupunktura, akupresura, masaże).  

Bezpieczeństwo

Zagrożenie przestępczością pospolitą jest dość wysokie. Szczególnie dotyczy to Ułan Bator. Częste są kradzieże kieszonkowe.

Waluta i ceny

1,000.00 MNT = 0.705467 USD

 

Za hotele, bilety lotnicze na trasach krajowych i zagranicznych, bilety kolejowe oraz inne usługi na ogół można płacić w dewizach. Pieniądze należy wymieniać w hotelach, kantorach lub bankach. W Ułan Bator można płacić czekami podróżnymi Euro Cheque, Traveller’s Cheque, American Express, American Dollar, Canadian Dollar, Pound, kartami kredytowymi lub płatniczymi VISA, MasterCard, American Express (karta Maestro nie funkcjonuje). W większości banków w Ułan Bator czynne są bankomaty (poza stolicą są w Moron, Tsetserleg i Zamyn Ud).

Dolary sprzed 2000 roku są powszechnie niewymienialne. Jedyna szansa na ich wymianę to Narodowy Bank Mongolii z siedzibą w Ułan Bator (ul. Kholboochdyn Gudamj). 

Poza Mongolią żaden kantor nie przyjmie tugrików, warto więc wymienić ich nadmiar przed opuszczeniem kraju.

 

obiad - w tanim barze poza Ułan Bator = 1.500–2.000 MNT (1 - 1,4 USD), w Ułan Bator - 2-3 USD

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 25$-40$

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających (zorganizowane wycieczki) - 70/100$

 

Noclegi

Tani nocleg – od ok. 4 USD (Moron, Hatgal itp.) do ok. 7 USD (Ułan Bator).

Transport tam/z powrotem

Kolej transsyberyjska (ok.6 dni drogi) - całkowity koszt dotarcia z Warszawy do granicy mongolskiej drogą lądową nie powinien przekroczyć 1300 zł.

Najszybciej można się dostać samolotem przez Pekin lub Moskwę. Najtaniej samolot w obydwie strony AEROFLOTEM ok. 620 EUR. 

Transport na miejscu

Autobus. Ograniczona sieć autobusowa z Ułan Bator.

Bus. Bardzo popularne są busy/łaziki, które stanowią główny transport publiczny w kraju. Ruszają po uzbieraniu kompletu pasażerów i pakunków, co może często oznaczać pół dnia spędzone w busie w oczekiwaniu na start. Pojazdy są niemiłosiernie zatłoczone, a poruszają się po wyboistych stepowych traktach, nie po asfalcie (którego jest w Mongolii tyle co kot napłakał). Bardzo często zdarzają się awarie. Taki sposób podróżowania to wyzwanie dla najtwardszych. W zamian można bardzo blisko poznać lokalnych, także w znaczeniu dosłownym. W większych miastach busy odjeżdżają zazwyczaj z dworców autobusowych (tu podobnie jak w przypadku autobusów należy wziąć pod uwagę kierunek, w którym chcemy jechać i udać się na odpowiedni dworzec). W małych miastach wystarczy ustawić się na drodze i zatrzymać pierwszy jadący w tym kierunku samochód. Warto się targować!

Kolej. Kursuje rzadko i ma bardzo ograniczony zasięg. Główny węzeł transmongolski łączy północ kraju (od przejścia w Naushki) z południowym wschodem i przejściem w Dzamin Uud (na granicy mongolsko–chińskiej). Druga nitka przebiega wzdłuż granicy z Chinami, łącząc Ereentsaw (północny wschód) z Choybalsan ok. 250 km na południe.  Odcinek kolei łączy także Darhan z Edernet (5,5 h jazdy) - bazą wypadową na północny zachód kraju.

Autostop. To pojęcie oznacza w Mongolii umawianie się na płatną podwózkę. Koniecznie trzeba się targować!

Wynajęcie turystycznego jeepa/zorganizowanej wycieczki. Najdroższy, ale i najwygodniejszy sposób podróżowania po kraju.

Warto wiedzieć

Należy się wystrzegać kupowania wszelkich tzw. „antyków”, szczególnie w rejonie Harhorin (Karakorum). Wszystkie te „wykopaliska” dzień wcześniej wyszły prawdopodobnie spod ręki miejscowego artysty.

W ciągu dnia obowiązkowe nakrycie głowy ochroni przed palącym słońcem.

Kuchnia

Zdecydowanie niewyszukana. Na obiad dostaniemy z pewnością baraninę, do tego ziemniaki albo makaron i odrobina surówki (często polska ze słoika np. firmy Urbanek).

Przydrożne zajazdy serwują zazwyczaj od czterech do ośmiu dań. Są to prawie zawsze:

- buzzy (gotowane pierogi z gotowaną baraniną)

- hushur (placki, podobne do ziemniaczanych, z nadzieniem z gotowanej baraniny)

- zupa (wywar z gotowanego barana, do tego makaron i 2 plastry baraniego tłuszczu)

-kumys (inaczej Ajrak) - napój ze sfermentowanego mleka kobylego o smaku tysiącletniego jogurtu.

- specyficzna herbata - z mlekiem, solą i masłem

Poza Ułan Bator ciężko o świeże owoce i warzywa.

Miasta i zabytki

Ułan Bator - najciekawsze: kompleks klasztorny Gandan, klasztor Dżojdżin-lamy i kompleks pałacowy Bogdo-Gegena i widok z Góry Socjalizmu Zaysan Tolgoy.

Klasztor buddyjski Erdeni-Dzu - jeden z najpiękniejszych w kraju.

Warto skorzystać z gościnności Mongołów i przyjąć zaproszenie do jurty (przy czym w trakcie takiej wizyty pamiętać należy o etykiecie: nie nadepnąć na próg, skorzystać z poczęstunku, podczas ceremonii picia herbaty miskę z mongolskim czajem (wspólną dla wszystkich), podaje się prawą ręką, lewą podtrzymując się za łokieć; podczas wspólnego posiłku, przy ognisku lub w trakcie rozmowy, najlepiej usiąść „na nogach” - jest to również sposób okazania szacunku drugiej osobie; warto zabrać ze sobą jakiś drobny, praktyczny podarunek). 

Przyroda

Niczym nieograniczona przestrzeń. Góry, lasy i wielkie jeziora północno-zachodniej Mongolii, wielkie stepy w centralnej części kraju, pustynia Gobi na południu i południowym wschodzie.

Jezioro Chobsugul - "Bajkał Mongolii" (Hatgal)- turkusowa woda otoczona świetlistą tajgą modrzewiową.

Tsagan Nuur (Białe Jezioro) koło Moron - przepiękne jezioro, wulkaniczna sceneria i niepozorny stożek wulkanu Chorgo.

Park Narodowy Tereldż niedaleko Ułan Bator - można tu znaleźć turystyczne miejsca z plastikowymi dinozaurami, ale także nieskażone turystyką wioski, a wszystko w otoczeniu gór, podobnych do polskich Gór Stołowych.

Bayandzag – cmentarzyska dinozaurów na Pustyni Gobi; ślady prehistorycznych gadów i „płonące klify".

Park Narodowy „Gurvan Sayhan” - imponujące wydmy Hongorin Els.

Wypoczynek i rozrywka

Jazda konna. Koniecznie trzeba spróbować jazdy na mongolskim koniu. Dla wyjątkowo zaciętych: wielodniowe wyprawy konne.

Bilard. Najpopularniejsza lokalna rozrywka. Można spróbować zmierzyć się z miejscowymi, ale jeśli ktoś nie gra naprawdę dobrze, to nie ma szans!

Trekking. Możliwości jest sporo. Począwszy od gór na północy (baza wypadowa z Hatgal, trasy jednodniowe, kilkudniowe lub nawet kilkutygodniowe! – warto wynająć konia jucznego, koszt 7.000–8.000 MNT/dobę), skończywszy na trekach po południowej czy południowo-wschodniej Gobi.

Odpoczynek. Warto zatrzymać się na dłużej na północnym wybrzeżu jeziora Hovsgol (szczególnie po dłuższej jeździe konnej lub treku).