państwo na kontynencie południowoamerykańskim. Graniczy z Brazylią na północy i wschodzie, Paragwajem i Argentyną na południu oraz z Chile i Peru na zachodzie. Salar de Uyuni, jezioro Titicaca, surowe altiplano z potężnymi wulkanami, najwyżej położone miasta na świecie, kolorowa kultura Indian Keczua i Ajmara, ale także selwa pełna dzikich zwierząt i bujnej roślinności, rejsy wśród krokodyli i piranii czy szalony zjazd rowerem górskim "najniebezpieczniejszą drogą świata". Boliwia dostarcza wyjątkowo silnych doznań!

 

język urzędowyhiszpański, keczua, ajmara
język używanyhiszpański, keczua, ajmara
ustrój politycznyrepublika
stolicaLa Paz, Sucre
powierzchnia1,098,581 km2 (28 na świecie)
liczba ludności10,907,778
gęstość zaludnienia8.9/km2 (220 na świecie)
religiakatolicy (92%), protestanci (5%), pozostali (3%)
PKB/mieszkańca2,143$
walutaboliviano (BOB)
kod telefoniczny+591
strefa czasowaUTC -4
Wizy

Polscy turyści udający się do Boliwii są zwolnieni z obowiązku wizowego w przypadku pobytu do 90 dni. Paszport powinien być ważny co najmniej 6 miesięcy od daty wjazdu. Przy wyjeździe obowiązuje opłata lotniskowa w wysokości 25 USD od osoby.

Klimat (kiedy jechać)

Na nizinach Boliwii panuje klimat podrównikowy z roczną sumą opadów wahającą się w granicach od 2000 do 3000 mm; na przedgórzu klimat kontynentalny wilgotny (opady 1500-2000 mm), a w Andach kontynentalny suchy z sumą opadów do 600 mm.

Najlepiej jechać od VI-IX, kiedy pogoda jest najbardziej stabilna. Należy się jednak przygotować na zimne noce i zabrać ciepły śpiwór (tanie hotele są często nieogrzewane).

Na rafting najlepiej udać się od grudnia - podczas tamtejszego lata i jesieni.

Wspinaczka zimą na Sajamę i okoliczne wulkany może być bardzo trudna.

Dorzecze Amazonki ma klimat gorący i wilgotny, a najbardziej znośna pora roku wypada tam w okresie od V-X.

Szczyt sezonu przypada na VII i VIII oraz I-II (w tym czasie Salar de Uyuni będzie częściowo niedostępny ze względu na porę deszczową, ale za to będzie "największym lustrem na ziemi").

Przepisy prawne

Obowiązują restrykcyjne przepisy dotyczące wywozu materiału roślinnego i zwierzęcego; nieprzestrzeganie ich podlega surowym karom. Przy zakupie pamiątek imitujących wyroby kultur prekolumbijskich należy zachować dowód zakupu w celu okazania go podczas kontroli bagażu na lotnisku.

Posiadanie i przemyt narkotyków są surowo karane.

Zdrowie

Szczepienia nie są obowiązkowe, jednak wskazane jest zaszczepienie się przeciw żółtej febrze, jeśli planuje się podróże w rejon lasów tropikalnych. W dżungli na wschodzie i północy kraju istnieje umiarkowane zagrożenie malarią i dengą. Na większości obszarów górskich występuje ryzyko zakażenia chorobą Chagasa, przenoszoną przez pluskwiaki. Ponieważ znaczna część Boliwii leży na obszarze wysokogórskim (np. stolica La Paz na wysokości ok. 4000 m n.p.m.), trzeba się liczyć z możliwością wystąpienia objawów choroby wysokościowej (soroche), takich jak bóle głowy, jamy brzusznej i torsje. Objawy te na ogół ustają po mniej więcej dobie, jednakże osoby cierpiące na choroby układu krążenia powinny skonsultować się z lekarzem przed podjęciem podróży. By uniknąć efektu soroche lub przynajmniej go złagodzić, należy przestrzegać odpowiedniej diety (posiłki lekkostrawne, bez mięsa, mleka i alkoholu) na jeden dzień przed przyjazdem i w pierwszym dniu pobytu w rejonie wysokogórskim. Pomaga też aspiryna i miejscowe sposoby, polegające na żuciu liści koki lub piciu herbaty z koki (jest to w 100% legalne).

W większych miastach turyści mogą korzystać z ogólnie dostępnej pomocy i opieki lekarskiej, nie zawsze jednak jest ona na wysokim poziomie. Cena standardowej wizyty lekarskiej wynosi 25 USD, wizyta u dentysty kosztuje 30 USD, doba w klinice prywatnej: 60-100 USD.

 

Bezpieczeństwo

Sytuacja polityczna i społeczna jest niestabilna. Zaleca się ograniczenie wyjazdów turystycznych do wschodnich departamentów Boliwii (La Paz, Oruro, Uyuni). Oprócz pospolitych napadów rabunkowych i przypadków kradzieży zdarzają się agresywne zachowania miejscowej ludności. Częste napady odnotowuje się na atrakcyjnym szlaku turystycznym z La Paz do Yungas. Niebezpieczny ze względu na uprawy koki jest nizinny obszar Chapare, położony na północ od Santa Cruz. W dużych miastach należy zachować szczególną ostrożność w miejscach wzmożonego ruchu turystycznego (place, muzea, kościoły, targi, dworce) ze względu na częste kradzieże dokumentów i mienia osobistego. Zdarzają się przypadki okradania turystów przez osoby podające się za policjantów i posługujące się fałszywymi dokumentami tożsamości lub legitymacjami policyjnymi.

Waluta i ceny

1.00 BOB = 0.145773 USD

 

Honorowane są karty kredytowe, m.in. MasterCard, VISA i American Express. Nie ma problemu z dostępem do bankomatów w miastach.

 

obiad na targu/w taniej jadłodajni - 1,5$; pieczony kurczak  - 1-2$; pizza dla 2 osób - 4-7$

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 15-20$

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - 25-50$

 

Noclegi

tani hotel/hostel - od 4$-5$/osobę

przyzwoity pokój dwuosobowy z łazienką - od ok.13-15$

Transport tam/z powrotem

Powrotny bilet od 4000zł. Najtaniej przelot do Sao Paulo w Brazylii i potem pociągiem.

Bezpośredni przelot do La Paz to ok. 5000 zł (odradzamy tę opcję ze względu na chorobę wysokościową!)

Transport na miejscu

Nie ma ograniczeń urzędowych w poruszaniu się po kraju.

Samolot. Częste są przypadki odwoływania lotów. Obowiązuje opłata lotniskowa przy wylocie za granicę (25 USD od osoby) oraz na liniach krajowych (ok. 2-3 USD).

Autobus. Najpopularniejszy sposób podróżowania. Drogi w Boliwii są niebezpieczne ze względu na warunki terenowe i zły stan nawierzchni. Zaleca się uważnie wybierać linie autobusowe, zwracając uwagę na stan techniczny pojazdów. Poważne utrudnienia w podróżach po kraju mogą spowodować blokady dróg, a także portów lotniczych wywołane protestami grup społecznych. Podczas podróży po Boliwii należy liczyć się również z utrudnieniami w transporcie mogącymi wynikać z warunków klimatycznych (zwłaszcza w porze deszczowej w miesiącach grudzień - kwiecień częste są lawiny błotne, osunięcia dróg i mostów itp.) oraz złego stanu technicznego środków transportu.

Minibus. Popularny w miastach i pomiędzy nimi. Mają na przedniej szybie numery i litery. Nie istnieją na nie rozkłady jazdy, trzeba je zatrzymywać ręką.

Shared taxi. Popularne w tropikach, mają swoją cenę za dany odcinek.

Taksówki. Bardzo tani środek transportu, ale może być niebezpieczny. Zdarzają się uprowadzania turystów i grabież wszystkich rzeczy. Należy brać tylko taksówki odpowiednio oznaczone. Jeśli jest taka możliwość, warto spytać umundurowanej policji turystycznej czy dana taksówka jest licencjonowana. Trzeba z góry ustalać cenę.

Łodzie. Na Isla del Sol (j. Titicaca) i w tropikach (na rzece).

Pociąg. Jest linia kolejowa z Oruro - raz, dwa razy w tygodniu jeździ pociąg do Uyuni, do Tupizy i dalej na południe do granicy z Argentyną. Z Uyuni jest odbicie linii kolejowej na zachód do Chile, do Calamy. Inna linia kolejowa łączy Santa Cruz z granicą brazylijską („Pociąg śmierci” – nie wiadomo jak długo będzie trwać podróż). 

Warto wiedzieć

Boliwijczycy bardzo nie lubią być fotografowani, mogą nawet rzucać kamieniami, krzyczeć, a w skrajnych wypadkach wyrwać aparat. Najlepiej więc nie rzucać się w oczy i robić zdjęcia z ukrycia lub spytać o zgodę (ale jest niewielka szansa, że taką uzyskamy).

Kuchnia

Głównymi składnikami potraw w kuchni boliwijskiej są: ziemniaki, wołowina, ryby, ryż. Ziemniaki często zastępowane są jukką. Jednym z nielicznych słodkich przysmaków jest Bunuelos – rodzaj pączków, do których Boliwijczycy parzą mate de coca – herbatę z liści koki.

Najsmaczniejsza ryba podawana w rejonie jeziora Titicaca to pstrąg, czyli trucha.

Typowe danie kuchni boliwijskiej to np. Chairo - rodzaj bulionu z jagnięciny lub baraniny z suszonymi ziemniakami i warzywami czy sajta - kurczak w ostrym sosie paprykowym.

W Boliwii, podobnie jak i w Peru, pije się napoje alkoholowe i bezalkoholowe odmiany chicha, wytwarzane przede wszystkim z kukurydzy.

 

Podróżując po selwie, warto spróbować tamtejszych specjałów: kwaskowatych termitów czy larw mieszkających w orzechach kokosowych.  

Miasta i zabytki

La Paz - miasto położone na dnie i zboczach wielkiej "misy". Koniecznie trzeba wdrapać się na punkt widokowy Killi Killi - mrowie przylepionych do zboczy domów jest niesamowite! El Alto - miejscowość przylegająca do stolicy, będąca de facto jej zapleczem, leży na 4150m n.p.m i jest jednym z najwyżej położonych miast na  świecie. Targ Przedmiotów Magicznych - sprzedawane są tu płody lam i różne inne dary dla Matki Ziemi.

Sucre - uważane za najładniejsze miasto Boliwii; pobielane domy i kościoły, czerwone dachy z terakoty, zadbane placyki; dla widoków warto wdrapać się do kościoła Iglesia de la Recoleta; Cal Orck'o - można tu oglądać jedyne na świecie ślady dinozaurów w pionie (w odkrywce).

Tarabuco (60km od Sucre) - kapitalny targ, na który zjeżdżają się niesamowicie poubierani mieszkańcy okolicznych wiosek

Potosi - warto zobaczyć Casa de Moneda; zwiedzanie kopalni srebra w Cerro Rico - wrażenia nie do opisania - tylko dla super zdrowych i odważnych!

Copacabana - mała miejscowość nad j.Titicaca o leniwej i wyjątkowo pozytywnej atmosferze; warto wejść na Górę Kalwarię dla świetnych widoków; stąd odpływają codziennie rano łódki na Isla del Sol - miejsce święte dla Indian Keczua i Ajmara - warto spędzić tu noc, bo wycieczka jednodniowa z przejściem przez całą wyspę jest dość karkołomna.

Cochabamba - klasztor Św. Teresy; dobre miejsce na relaks, przyjemny klimat cały rok; słynie z dobrej kuchni

San Javier i Concepcion - urocze redukcje jezuickie

karnawał w Oruro (zwykle ostatni tydzień stycznia)

Przyroda

Salar de Uyuni - największa solna pustynia świata. Krajobrazy nie z tej ziemi, gigantyczne kaktusy na Wyspie Rybaków, solny hotel, Colchani - miejsce, gdzie wydobywa się i przygotowuje do sprzedaży sól z salaru. Nie można przegapić!

Podczas 3-dniowych wycieczek na salar z miasteczka Uyuni ogląda się też cmentarzysko pociągów, niesamowite laguny z flamingami (Canapa, Hedionda, Colorada, Verde), wulkany (szczególnie piękny Licancabur), ciekawe skałki i miejsca aktywności wulkanicznej (gejzery, bulgoczące jeziorka, kąpiel w gorącym źródle).

Jezioro Titicaca - najwyższe żeglowne jezioro świata (3811m n.p.m.), na granicy Boliwii i Peru; niebieska toń jeziora i ośnieżone szczyty Andów

orchidee - rejon Concepcion (kwitną od X)

Parki Narodowe Madidi, Noel Kempf Mercado, Torotoro i Amboró - ostoje dzikiej przyrody

 

Wypoczynek i rozrywka

odpoczynek: Copacabana, Coroico, Sorata

wspinaczka na jeden z wulkanów - najwyższy to Sajama (6542 m n.p.m.) lub łatwiejsze szlaki trekkingowe; warto choć pomoczyć się w gorących źródłach z widokiem na szczyt; w okolicy wulkany Paninocota i Pomerape

wspinaczka w Cordillera Real na sześciotysięcznik leżący niedaleko La Paz – Huyana Potosi (dla mających odpowiedni sprzęt i przygotowanie)

trekking na Tunari – 5034 m n.p.m. (nietrudne podejście, ciekawa przyroda)

Sorata - różne wycieczki na lodowiec, Grota San Pedro, rowery wodne

Szlak Choro – zamglone doliny i ostra wspinaczka (widoki rewelacyjne).

Można też ruszyć na rowerze górskim w dół "najniebezpieczniejszą drogą świata" - z La Cumbre do Coroico (dla ekstremalistów).

Wycieczki po amazońskiej selwie i na pampę – rejs czółnem po rzece pełnej krokodyli i piranii dostarcza mocnej dawki adrenaliny; pływanie z różowymi, rzecznymi delfinami; nocne polowanie na krokodyle, tropienie anakondy; wycieczki na pampę z Rurrenabaque w rejon rzeki Yakuma;

wycieczki konne - Pocona, niedaleko Cochabamby

Chipiriri (10 km od Villa Tunari)– park o nazwie Jungla - atrakcje typu huśtawki na drzewach zawieszone 3,8 i 18 metrów nad ziemią, mostki z lin itp.