dawniej Abisynia – państwo położone we wschodniej Afryce. Od południa graniczy z Kenią, na zachodzie z Sudanem i Sudanem Południowym, na wschodzie z Dżibuti i Somalią, a na północnym wschodzie z Erytreą. Kapitalne skalne kościoły w Lalibeli, cesarskie zamki w Gondar, ogromne jeziora z hipopotamami, krokodylami i pelikanami, przepiękne górskie krajobrazy czy Dolina Omo z zamieszkującymi tam zadziwiającymi plemionami - to podstawowe argumenty za tym, by nie zważając na trudy podróży, zajrzeć do Etiopii. 

język urzędowyamharski
język używanyoromo, amharski, somali, tigrinia, angielski
ustrój politycznyrepublika federalna
stolicaAddis Abeba
powierzchnia1,104,300 km2 (27 na świecie)
liczba ludności82,101,998 (14 na świecie)
gęstość zaludnienia74/km2
religia

chrześcijanie Kościoła Etiopskiego (50%), muzułmanie sunnici (33%), animiści (5%), katolicy, angl

PKB/mieszkańca350$
waluta birr (ETB)
kod telefoniczny +251
strefa czasowaUTC +3
Wizy

Obywatele polscy udający się do Etiopii muszą posiadać wizę. Wiza turystyczna dla polskich obywateli wydawana jest dla przylatujących na lotnisku w Addis Abebie za opłatą w wysokości 20 USD lub 17 EUR. Wiza turystyczna uzyskana na lotnisku jest jednokrotna i ważna przez 30 dni. W razie potrzeby można ją przedłużyć w Immigration Authority przy Churchill Road w Addis Abebie. Procedura jest prosta, a wizę odbiera się następnego dnia. Przy wjeździe wymagany jest co najmniej 6-miesięczny okres ważności paszportu. Nie ma możliwości uzyskania wizy na żadnym przejściu granicznym z krajami sąsiadującymi. Kary za pobyt w kraju bez ważnej wizy są wysokie, a procedura uzyskania wizy wyjazdowej w tego typu przypadkach jest długa i uciążliwa. Osoby planujące przekroczenie granicy etiopskiej drogą lądową mogą ubiegać się o wizę w konsulacie Federalnej Demokratycznej Republiki Etiopii w Berlinie lub w Moskwie (brak placówki dyplomatycznej na terenie Polski). W przypadku wjazdu własnym środkiem transportu niezbędne jest posiadanie Carnet De Passage (międzynarodowy dokument celny dla osób wyjeżdżających do określonych państw, w tym Etiopii).

Klimat (kiedy jechać)

Etiopia leży w strefie podrównikowej z wyjątkiem północnych krańców leżących w strefie klimatu zwrotnikowego.

Najlepszy okres to wrzesień–maj. Wrzesień to ostatni miesiąc pory deszczowej – doskonały moment, aby podziwiać budzącą się do życia zieleń. Drogi mogą jednak być w tym czasie częściowo nieprzejezdne.

Warto przyjechać do Etiopii w czasie religijnych świąt: w styczniu – 6-7 stycznia - Boże Narodzenie czy 19 stycznia - Timkat.

Lepiej omijać porę deszczową (czerwiec-sierpień, na południu już od marca), kiedy kilka godzin dziennie leje, jest wilgotno i duszno, większość dróg jest nieprzejezdnych, a w niektórych regionach istnieje zagrożenie malarią.

Przepisy prawne

Osoby przybywające do Etiopii oraz opuszczające jej terytorium zobowiązane są zgłosić na przejściu granicznym wwóz/wywóz wszelkiej obcej waluty o wartości przekraczającej 3000 USD. Opuszczając terytorium Etiopii należy przedstawić stosowną dokumentację źródła wszelkiej obcej waluty przekraczającej powyższą wartość (dokumentacja sporządzona przed datą wygaśnięcia ważności etiopskiej wizy). Brak stosowania się do tych przepisów grozi konfiskatą gotówki, a nawet więzieniem. Przepisy te dotyczą również osób dokonujących tranzytu przez terytorium Etiopii powyżej 24 godzin.

Ponadto osoby przekraczające granicę Etiopii nie mogą wwozić ani wywozić lokalnej waluty (etiopskich birrów) powyżej kwoty 200 ETB. Odnotowano przypadki osób, które zostały aresztowane na lotnisku w Addis Abebie posiadając większą kwotę w etiopskiej walucie i zostały skazane na kary kilkuletniego więzienia.

Przy wywozie pamiątek o większej wartości oraz dzieł sztuki służba celna może zażądać pozostawienia tych przedmiotów na lotnisku przed odprawą w celu sprawdzenia ich wartości. Przedmioty te nie są zwracane, dlatego najlepiej wcześniej uzyskać zgodę Muzeum Narodowego w Addis Abebie na ich wywóz, zaś na wywóz wyrobów ze skór i kości dzikich zwierząt - zgodę urzędu ds. ochrony środowiska. Lokalny sprzedawca z reguły powinien znać powyższe procedury.

Zdrowie

Zaleca się posiadanie międzynarodowej książeczki szczepień z ważnym szczepieniem przeciw żółtej gorączce (febrze). Okazanie książeczki z ważnym szczepieniem przeciw żółtej gorączce nie jest wymagane przy przylocie z Europy, natomiast z krajów afrykańskich, Ameryki Południowej i Azji jest obowiązkowe. Zaleca się także szczepienia (szczepienia przypominające) przeciw: żółtaczce typu A i B, tyfusowi, tężcowi, błonicy, polio, gruźlicy i zapaleniu opon mózgowych. Na terenach położonych poniżej 2000 m n.p.m. występuje zagrożenie malarią. Z uwagi na stosunkowo częste występowanie szczególnie niebezpiecznej odmiany malarii - mózgowej - należy zachować szczególną ostrożność na terenach malarycznych i stosować profilaktykę. Ze względu na duże zagrożenie pasożytami i bakteriami pokarmowymi, zaleca się spożywanie wody butelkowanej, unikanie napojów z lodem niewiadomego pochodzenia oraz częste mycie rąk (koniecznie przed każdym posiłkiem). Należy o tym pamiętać zwłaszcza na prowincji, gdzie warunki higieniczne w hotelach i restauracjach pozostawiają wiele do życzenia. Posiłki w restauracjach, szczególnie tych często uczęszczanych, zwykle są bezpieczne. Należy unikać spożywania surowych jarzyn, zwłaszcza sałaty, w przygodnych restauracjach, a także pamiętać, że małe restauracje mogą nie mieć urządzeń chłodniczych.

Państwowa opieka zdrowotna jest na bardzo niskim poziomie. Należy korzystać z prywatnych klinik. Stosunkowo tani i godny polecenia jest szpital Balcha w Addis Abebie, w którym pracuje personel rosyjski, choć oferowane usługi obejmują jedynie podstawowy zakres. W przypadkach poważnych oraz gdy trzeba wykonać specjalistyczne badania, zaleca się klinikę przy Ambasadzie Szwedzkiej. Na prowincji dość często można spotkać ośrodki zdrowia prowadzone przez misjonarzy. Koszt wizyty u lekarza wynosi około 10,00 USD (szpital Balcha) oraz 150,00 USD (Klinika Szwedzka), a doby w klinice prywatnej - minimum 50 USD. Warto być zaopatrzonym w podstawowe leki przeciwgorączkowe, regulujące przemianę materii, a także przeciwmalaryczne w przypadku planowania podróży w tereny zagrożone tą chorobą.

Ograniczone zagrożenie trądem, szczególnie w rejonach pozbawionych właściwych warunków sanitarnych.

Bezpieczeństwo

Etiopia jest stosunkowo bezpiecznym i przyjaznym dla turystów krajem. Istnieją jednak ograniczenia dla podróżowania po kraju dotyczące oznaczonych terenów wojskowych, stanu Ogaden, który jest zamknięty dla turystów ze względu na trwającą tam operację wojsk rządowych przeciwko separatystycznej partyzantce. Ograniczenia nadal obowiązują też w 50-kilometrowej strefie granicznej z Erytreą (granica z tym krajem jest zamknięta, a tereny przygraniczne miejscami są zaminowane).

Z uwagi na niedawny konflikt etniczny, nie zaleca się wyjazdów do stanu Gambella oraz na pustynię Danakilską. Nie zaleca się również podróży do regionów Afar i Oromia. Ze względu na konflikt w Somalii, zdecydowanie odradza się podróże na wschodnie i południowo-wschodnie krańce kraju, w pobliże granicy z Somalią, a także z Kenią. Przy granicy z Kenią operują przeciwne etiopskiemu rządowi grupy zbrojne, zdarzają się również napaści rabunkowe.

Z tego samego względu należy również unikać podróżowania w 50-kilometrowej strefie przygranicznej z Sudanem.

Ciężkie przestępstwa przeciw turystom zdarzają się rzadko. Należy zachować środki ostrożności w miejscach publicznych (m.in. na największym targu Addis Abeby - Merkato czy w dzielnicy Piazza) ze względu na kradzieże kieszonkowe. Zdarzają się przypadki oszustw, np. ze strony osób podających się za przewodników, czy kradzieże z samochodów w trakcie postoju na światłach drogowych. Należy unikać nocnych spacerów w miastach, zwłaszcza w Addis Abebie. W razie konieczności wskazane jest korzystanie z usług miejscowego, zaufanego przewodnika. Na terenach niezabudowanych lepiej zrezygnować z podróży po zmroku - na drogach zdarzają się liczne przeszkody (nieoświetlone pojazdy i zwierzęta hodowlane), a samochód może zostać obrabowany.

Na sytuację wewnętrzną wpływ mogą mieć wydarzenia w Somalii oraz Ogadenie. Występuje zagrożenie atakami terrorystycznymi, zwłaszcza w Addis Abebie, możliwe są również protesty lub zamieszki, dlatego należy unikać wszelkich zgromadzeń. Nie należy podejmować publicznych dyskusji na tematy polityczne.

Waluta i ceny

100.00 ETB = 5.76801 USD

 

Tylko banki uprawnione są do wymiany pieniędzy. Wymiana na czarnym rynku ma charakter nielegalny. Bankomaty i urządzenia do przyjmowania opłat kartą (poza kilkoma hotelami w Addis Abebie - karty Visa lub MasterCard) są nieliczne. Należy przywieźć dewizy w gotówce (najlepiej USD, ale koniecznie banknoty nie starsze niż z 2001 r.) lub czeki podróżne (travellers-cheques - do realizacji w bankach w Addis Abebie). System bankowy jest bardzo słabo rozwinięty. W razie konieczności przekazania pieniędzy z zagranicy można korzystać z biur Western Union (Western Union wypłaca przekazane zza granicy pieniądze tylko w lokalnej walucie).

Podróżując poza Addis Abebą, należy zaopatrzyć się w lokalną walutę, ponieważ możliwości wymiany dewiz są często ograniczone lub w ogóle ich nie ma.

 

obiad w restauracji - 4-16$

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 25-30$

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - od 50$

 

Noclegi

Nocleg można znaleźć właściwie w każdej miejscowości, choć warunki często mogą być bardzo prymitywne. Należy liczyć się z brakiem bieżącej wody w toaletach. Warto mieć własny śpiwór i pościel oraz środek owadobójczy.

 

tani hotel - 2-6$ / osobę

hotel średniej klasy - od 15$ / osobę

 

Transport tam/z powrotem

Najtańsze loty do Etiopii ma Turkish Airlines, w promocjach bilet powrotny może kosztować od ok.2000zł. 

Transport na miejscu

Samolot. Dobra, ale droga alternatywa dla autobusu. Linie narodowe Ethiopian Airlines, o renomie międzynarodowej, latają regularnie do większych miejscowości w kraju.

Samochód. Można wynająć w dużych miastach i musi być to auto terenowe (prawie wyłącznie z kierowcą). Zaleca się podróżowanie wyłącznie w ciągu dnia (obecność na drogach ludzi, zwierząt i nieoświetlonych pojazdów, a czasami także nielegalnych barier wznoszonych w celach rabunkowych) i tylko głównymi drogami.

Autobus. Komunikacja międzymiastowa i miejska jest dobrze rozwinięta i stosunkowo tania, choć często niezbyt komfortowa i równie często bardzo zawodna. W długie trasy autobusy wyruszają z głównych dworców zwykle raz dziennie, zawsze o 6 rano. Na dworcu najlepiej pojawić się godzinę wcześniej. Warto kupić sobie bilet dzień wcześniej, bo kierowca zabierze tylu pasażerów, ile ma miejsc siedzących. Autobusy nie jeżdżą po zmroku, zatrzymują się więc na noc w małych miasteczkach.

Autostop. Płatny. Czasem bardziej opłacalny i pewny niż autobus. Po niedostępnych terenach jeżdżą zawsze ciężarówki Isuzu rozwożące towar, które zatrzymuje się bez trudu.

Minibus. Kursują w miastach - minivany Toyoty, pomalowane w niebieskie pasy. Można je zatrzymać wszędzie, a kierunek wykrzykuje bileter.

Łodzie - Na jeziorach (j.Tana i południe) - można wypożyczyć łódkę ze sternikiem.

Pociąg. Jest tylko jedna linia kolejowa do Djibouti. Zazwyczaj jest nieczynna, a gdy działa – bardzo wolna. Stanowi też cel powtarzających się ataków terrorystycznych.

Taksówki. Trzeba się targować.

Autoriksze. Popularne w miastach i tanie.

Warto wiedzieć

Ludność Etiopii jest bardzo religijna i skrupulatnie przestrzega licznych postów określonych przez Etiopski Kościół Ortodoksyjny. Wchodząc do kościołów etiopskich, należy zdjąć buty. Turyści zwykle obowiązani są do wykupienia biletów wstępu do świątyń, a także do wniesienia opłat za prawo do wykonywania zdjęć. W okresach postu dania mięsne i rybne mogą być w restauracjach niedostępne.

Umawiając się na spotkania należy wziąć pod uwagę fakt, iż większość Etiopczyków liczy czas od wschodu do zachodu słońca, co w konsekwencji powoduje 6-godzinną różnicę pomiędzy czasem etiopskim a czasem zachodnim (przykładowo godzina 6.00 zgodnie ze sposobem liczenia czasu w Etiopii może oznaczać 12.00 godzinę - południe czasu europejskiego).

Należy bezwzględnie przestrzegać zakazu fotografowania niektórych obiektów, a zwłaszcza budynków, w których znajdują się instytucje państwowe, i mostów. Praktykowana jest konfiskata kamer fotograficznych, a nawet areszt.

Kuchnia

Kuchnia Etiopii nie należy do kuchni drogich ale i również nie jest specjalnie wyszukana. Podstawą wszelkich dań w tym kraju jest zboże o nazwie tef, uprawiane tylko w Etiopii.

Najczęściej wytwarzanym z niego jest kwaśny placek, zwany indżirą (injerą). Do indżiry przede wszystkim jest podawane mięso, zwane wet (dobrze smakuje shiro lub doro).

czimaki - musy ze świeżych owoców, dostępne w miastach

tedź - pyszny drink na bazie miodu, zwany królewskim napitkiem.

tella - wytwarzane na wsiach piwo, raczej nie warto próbować

Miasta i zabytki

Addis Abeba - Z powodu położenia pomiędzy 2200 a 3000 m.n.p.m. u podnóża Mount Entoto, miasto jest trzecią z kolei najwyżej położonych stolic świata; kosmopolityczna stolica zadrzewiona alejami eukaliptusów  mercato - gigantyczne targowisko (warto zakupić np. incense - kadzidło używane do ceremonii picia kawy); warto rzucić okiem na: Pałac Jubileuszowy, Wielki Pałac Menelika II; bogato zdobiony kościół św. Trójcy, katedrę św. Jerzego będącą miejscem koronacji etiopskich cesarzy, muzeum Historyczno-Etnograficzne.

Harar - niesamowite, otoczone murami, muzułmańskie średniowieczne białe miasto, jedno z najbardziej egzotycznych miejsc w Etiopii;  Afarki w kolorowych strojach; tradycyjne karmienie hien; miasto jest też centrum handlu czatem - to roślina której żucie daje skutki podobne do osiąganych za pomocą liści koki; arabskie domy, gdzie na ścianach wiszą miski, talerze i koszyki o bardzo ciekawych wzorach.

Lalibela - święte miejsce ortodoksyjnego kościoła etiopskiego, do którego zmierzają liczne pielgrzymki chrześcijan, nie tylko z Afryki. 11 wykutych w litej skale kościołów robi ogromne wrażenie!

Bahir Dar i wysepki z monastyrami rozsiane na jeziorze Tana; przyświątynne muzeum skryptów z 800-letnimi księgami.

Gondar - cesarskie zamki

niesamowite plemiona w Dolinie Omo (m. innymi lud Mursi z krążkami w wargach) - można pojechać z wycieczką albo odwiedzić lokalne tragi np. czwartkowy targ w Key Afar; dolina dostępna tylko w porze suchej

Ceremonia parzenia kawy - fajny zwyczaj i super kawa

Azmari bet – tradycyjne miejsca-kluby z ludową muzyką, tańcem i śpiewem etiopskim

Przyroda

jezioro Tara - ogromne jezioro; pelikany, zdarzają się hipopotamy; po jeziorze pływają łódki z papirusa

Tis Isat (30km od j.Tara) - wspaniałe wodospady Nilu Błękitnego (najpiękniejsze po zakończeniu pory deszczowej)

P.N. Awash i jezioro Awash - intensywnie niebieskie jezioro z krokodylami i hipopotamami

P.N.Omo - dzikie zwierzęta

P.N.Nechisar - największa ilość dzikich zwierząt w Etiopii; safari i wycieczki statkiem po Jeziorze Chamo, krokodyle i hipopotamy

słone jezioro Obiata i różowe flamingi

Jaskinie Sof Omar - to jeden z najbardziej spektakularnych i rozległych systemów podziemnych jaskiń, pieczar i korytarzy. 

Wypoczynek i rozrywka

trekking - kilkudniowy wypad w Góry Semien (nazywane Tybetem Afryki) - trzeba wynająć przewodnika, ochroniarza, kucharza i osła jako tragarza, trzeba zrobić zapas wody i jedzenia na kilka dni. Wielkie kaniony, śmiałe iglice, wierzchołki wygasłych wulkanów, ciekawa flora i fauna (dżelady - trawożerne małpy, które występują tylko w tym miejscu na świecie. Z wszystkich ssaków, poza człowiekiem, mają najlepiej rozwinięty aparat mowy i najbardziej zaawansowane zachowania społeczne); można wspiąć się na najwyższy szczyt Etiopii - Ras Daszen (4630 m); kapitalny trek w Abiyata-Shala National Park - akacjowce, małpy, flamingi (2h w jedną stronę do gorących źródeł, przewodnik konieczny).