państwo położone w Europie Południowej, na Półwyspie Apenińskim. Oblewają je wody kilku akwenów Morza Śródziemnego: Morze Liguryjskie, Morze Tyrreńskie, Morze Jońskie i Morze Adriatyckie. Graniczy z Francją, Szwajcarią, Austrią i Słowenią. Miasta pękające w szwach od spektakularnych zabytków, usłane winnicami wzgórza Toskanii, niezwykle urozmaicona linia brzegowa z uroczymi plażami, świetne warunki do uprawiania sportów wodnych, kapitalne, widokowe szlaki górskie, wspaniałe trasy narciarskie w Dolomitach i genialna kuchnia.

 

język urzędowywłoski
język używanywłoski, niemiecki, francuski
ustrój politycznyrepublika parlamentarna
stolicaRzym
powierzchnia301 230 km² (71 na świecie)
liczba ludności60,681,514
gęstość zaludnienia200/ km² (61 na świecie)
religiakatolicy (98%), protestanci, wyznawcy judaizmu i pozostali (2%)
PKB/mieszkańca37,046$
walutaeuro (EUR)
kod telefoniczny+39
strefa czasowaczas zimowy: UTC+1, czas letni UTC +2
Wizy

Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Włoskiej do 90 dni jest paszport bądź dowód osobisty. Prawo swobodnego przemieszczania się i pobytu otrzymuje też członek rodziny obywatela UE, niezależnie od jego przynależności państwowej. Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie w przypadkach zagrażających polityce bezpieczeństwa państwa i zdrowiu publicznemu.

Klimat (kiedy jechać)

Włochy położone są w strefie klimatu podzwrotnikowego morskiego.

Roczna suma opadów atmosferycznych waha się od 2000 mm na zboczach Alp do 400 mm na południu kraju. Większość opadów notowana jest na wiosnę i jesień z wyjątkiem Sycylii, gdzie maksimum opadowe przypada na zimę.

 

Najlepszy okres na zwiedzanie miast to: maj, czerwiec i sierpień - kiedy wszyscy Włosi wyjeżdżają na urlop, więc jest dużo ciszej i spokojniej. Dobrym pomysłem jest też wrzesień, kiedy jest jeszcze ciepło, ale nie upalnie i nie ma tylu turystów co w sezonie. Sardynia i wyspy - najlepsze miesiące to kwiecień-czerwiec.

Najgorszy okres to lipiec (tłumy turystów) oraz październik i listopad (częsty deszcz).  

Przepisy prawne

Przestępstwa narkotykowe zagrożone są we Włoszech karą pozbawienia wolności w wymiarze od roku do 22 lat oraz karą pieniężną. Nielegalny wwóz na terytorium Włoch papierosów produkcji zagranicznej jest zagrożony grzywną oraz karą pozbawienia wolności w wymiarze od dwóch do pięciu lat. Karane jest kupowanie sprzedawanych na ulicach podrabianych artykułów znanych marek światowych (nawet do 3000 euro).

Zdrowie

We Włoszech nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych. Nie są wymagane szczepienia. Osoby płacące składki na NFZ mają prawo do opieki medycznej w ramach ubezpieczenia. Udając się do lekarza, należy przedstawić dokument potwierdzający ubezpieczenie, tzn. Europejską Kartę Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ). EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach. Jeśli lekarz zleci badania specjalistyczne, pobierana jest zryczałtowana opłata, ustalana przez władze każdego regionu. W nagłych przypadkach i w dni wolne od pracy można zgłaszać się do przyszpitalnych ambulatoriów. Jeśli lekarz stwierdzi, że sytuacja wymagała pilnej interwencji, świadczenie jest bezpłatne. W niektórych miejscowościach znajdują się specjalne ośrodki zdrowia dla turystów (Servizio di guardia turistica, Servizio di guardia medica estiva). Opłaty za świadczenia zdrowotne: wizyta u lekarza - do 36 EUR (za poradę lub badanie). Leczenie szpitalne jest bezpłatne, chyba że pacjent wybierze salę o podwyższonym standardzie. Za niektóre leki na receptę trzeba zapłacić wyłącznie niewielką opłatę ryczałtową (do 3,10 EUR), za pozostałe trzeba zapłacić pełną lub częściową cenę (na pełną odpłatność wskazuje słowo ticket na rachunku). Zniżki lub całkowite zwolnienie z opłat przysługują m.in. niepełnosprawnym, dzieciom do lat 6, niewidomym i głuchoniemym, przewlekle chorym oraz kobietom w ciąży. Do wystawienia recepty objętej refundacją uprawniony jest lekarz praktykujący w państwowej służbie zdrowia. Osoby nieubezpieczone w Polsce powinny przed wyjazdem wykupić ubezpieczenie turystyczne w wybranym towarzystwie ubezpieczeniowym.

Bezpieczeństwo

Turyści narażeni są we Włoszech przede wszystkim na kradzieże (dokumenty, pieniądze) oraz włamania i kradzieże samochodów. Z uwagi na przypadki nielegalnego i  oszukańczego pośrednictwa pracy, zaleca się wzmożoną ostrożność wobec ogłoszeń dotyczących ofert pracy we Włoszech.

Waluta i ceny

1.00 EUR = 1.30679 USD

 

obiad w restauracji - od 12$

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 50-60$

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - 130-200$

Noclegi

hostel - łóżko w dormitorium - 9 - 26$

tani hotel - od 30$ za pokój jednoosobowy i 50$ za pokój dwuosobowy wzwyż (cena zależy od regionu i okresu - najdrożej jest w sierpniu i np. w czasie karnawału w Wenecji).

Transport tam/z powrotem

powrotny od 100zł (promocje) - wyloty z różnych miast i różne miasta docelowe (np. Rzym, Bolonia, Mediolan) - tanie linie Ryanair, Wizzair

Transport na miejscu

Nie ma ograniczeń w podróżowaniu po kraju.

Samolot. Na dłuższych trasach warto sprawdzać oferty tanich linii.

Samochód. Kierowcy pojazdów mechanicznych mogą prowadzić samochody na terenie Włoch na podstawie ważnego polskiego prawa jazdy. Autostrady są płatne. We Włoszech, zwłaszcza w miastach, jest zbyt duża liczba aut na ulicach, co powoduje ogromne korki i sporo wypadków (zwłaszcza z udziałem motocykli i skuterów).

Autobus. Sporo autobusów, niestety często się spóźniają, więc na dłuższych trasach lepiej poruszać się autem lub pociągiem.

Pociąg. Dobre rozwiązanie, szczególnie na dłuższych trasach; warto sprawdzać promocje sezonowe i turystyczne.

Taksówka. Raczej droga opcja. Zwykle taksówkę należy zamówić, ponieważ nie można złapać jej na ulicy. 

Autostop. Raczej bezproblemowy, poza górami.

Metro. Działa bardzo sprawnie - Mediolan, Rzym, Neapol.

Warto wiedzieć

W razie wypadku lub innego zdarzenia wymagającego interwencji należy powiadomić policję (tel. 113), karabinierów (tel. 112), straż pożarną (tel.115). Wprowadzany jest także uniwersalny numer pomocy - tel. 112, pod który będzie można dzwonić w każdej sprawie. Połączenia są bezpłatne.

Kradzież należy bezzwłocznie zgłosić w najbliższym komisariacie policji lub karabinierów. Protokół będzie potrzebny do uzyskania odszkodowania od towarzystwa ubezpieczeniowego. Jak najszybciej należy zastrzec zgubione lub skradzione karty płatnicze i kredytowe. W razie utraty paszportu lub innego dokumentu należy zgłosić to policji i jak najszybciej skontaktować się z polską placówką.

Kuchnia

Kuchnia Włoska jest jedną z najbardziej znanych i najsmaczniejszych na świecie, ale to nie tylko spaghetti i pizza. We Włoszech zaskakuje ogromne bogactwo potraw z mięsa, ryb, warzyw (najczęściej stosowane to pomidory, cebula i czosnek) i ryżu, a także różnorodność surówek, serów (np. mozarella, gorgonzola, parmezan), owoców i win (najsłynniejsze regiony znane z własnej produkcji win to Piemont ze swoim Barolo, Kalabria znana z Gravello czy też Toskania i tamtejsze wino Chianti). Do tego wszystkiego aromatyczne zioła (np. oregano czy bazylia) i oliwa z oliwek. Inne znane potrawy to: risotto (przyrządzone z ryżu podsmażonego na tłuszczu razem z cebulą i/lub czosnkiem, gotowanego z dodatkiem wina lub innego wytrawnego alkoholu, a po odparowaniu ugotowanego na rosole z dodatkiem szafranu i soli. Po ugotowaniu ryż miesza się z utartym serem (parmezan), świeżym masłem, śmietaną czy jogurtem), tortellini (małe pierożki nadziewane farszem mięsnym lub serowym na bazie parmezanu), lasagne (najsłynniejsze danie na bazie płatów makaronu to lasagne po bolońsku - płaty przekładane są mielonym mięsem duszonym w sosie pomidorowym i zapiekane z serem), ravioli (makaron w kształcie trójkątnych lub kwadratowych pierożków wypełnionych różnymi rodzajami nadzienia np. serowym, szpinakowym, mięsnym, z sosem pomidorowym lub śmietanowym) czy minestrone (zupa jarzynowa z dodatkiem makaronu, czasami posypywana parmezanem, bardzo często gotowana na bazie fasoli).  

Włochy to również wspaniała kawa: espresso, cappuccino, macchiato czy latte.

Włosi to również wielcy miłośnicy łakoci i twórcy wspaniałych deserów, np. tiramisu (deser na bazie sera mascarpone i biszkoptów, wywodzący się z Toskanii) czy też panna cotta (gotowana śmietanka), głównie serwowana na północy Włoch (Piemont, Emilia-Romania). Jednakże najbardziej rozpoznawalnym i uznanym na całym świecie włoskim deserem są lody włoskie

Miasta i zabytki

Rzym. Wieczne Miasto to muzeum na powietrzu. Najsłynniejszy zabytek to Koloseum (jeden z siedmiu nowych cudów świata), poza tym przepiękne bazyliki, place, fontanny, Schody Hiszpańskie, zabytki starożytności (m.innymi Panteon - jedyny całkowicie niezmieniony obiekt starożytny do dzisiaj). Koniecznie trzeba zajrzeć do katakumb i wspiąć się na Ołtarz Pokoju dla fantastycznych widoków.

Florencja. Stolica Toskanii, która zgromadziła jedną trzecią włoskich dzieł sztuki. Na głównym placu - Piazza del Duomo - bogato rzeźbione i zdobione budynki wznoszą się tak wysoko i wszędzie dookoła, że trudno objąć je obiektywem (m.innymi Katedra Santa Maria del Fiore, Dzwonnica Giotta, Baptysterium Jana Chrzciciela). Poza tym Most Złotników, wspaniałe kościoły, pałace, galerie, place i... bardzo dużo skuterów.

Wenecja. Miasto kanałów, gondoli, słynnego karnawału z maskami i ogromnego bogactwa zabytków (samych kościołów jest ok.800!); warto wejść na wieżę na Placu Św. Marka dla widoków i zejść z głównego szlaku zwiedzania by zabłądzić w wąskich, klimatycznych uliczkach. Widok jest nieziemski, kiedy to mieszkańcy Wenecji przez drzwi wychodzą nie na ulicę, tylko do swojej gondoli.   

Piza. Trzeba choć rzucić okiem na "Pole cudów" ze słynną krzywą wieżą, katedrą i baptysterium.

Siena (Toskania) - skarbnica średniowiecza.

Cinque Terre. 5 małych miasteczek (Monterosso, Vernazza, Riomaggiore, Corniglia i Manarola)  przylepionych do skalnego klifu, kapitalne widoczki na zatoczki i plaże Morza Liguryjskiego, groty i skalne urwiska.

San Gimignano - położone na toskańskim wzgórzu miasto otoczone murami, średniowieczna zabudowa i wysokie wieże, wspaniały widok z wieży Torra Grosse.

Werona. położona jest malowniczo nad rzeką Adygą; amfiteatr, domy Romea i Julii, festiwal.

Neapol (największe miasto południa; muzea, zamki, kościoły) i Pompeje.

Mezzogiorno - czyli "kraj słońca w środku dnia", jest bliskie mitycznemu obrazowi „prawdziwych Włoch”.

Ravello - miasteczko południa ze wspaniałymi willami antycznymi.

Alberobello. Słynie z zachwycających domów "trulli" - budynki zbudowane są na planie koła i mają stożkowate dachy z kamienia.

Reggia di Caserta (Kampania) - pałac dorównujący swą wielkością i bogactwem samemu Wersalowi.

Miasteczka Sycylii (Toarmina, Castiglione di Sicilia, Cefalu, Noto) - interesujące i klimatyczne. 

Przyroda

Sycylia: przerażający i zachwycający zarazem wulkan Etna, Rezerwat Zingaro z ogromnym bogactwem roślinności i krajobrazów. 

Jezioro Garda - na granicy trzech regionów: Lombardii, Trydentu-Górnej Adygi i Wenecji - bujna roślinność śródziemnomorska, doskonała infrastruktura turystyczna.

Jaskinia Frasassi (Genga) - kapitalna, przebogata w stalaktyty i stalagmity jaskinia; w największej komnacie zmieściłaby się cała katedra w Mediolanie!

P.N.Park Narodowy Gran Paradiso (pn.-zach. Włochy, ze szczytem Gran Paradiso) - góry, lodowce, lasy pełne sosen i jodeł; zające, borsuki, wydry, świstaki a także orły i dzięcioły. 

Park Abruzzo - strome stoki, jary i wąwozy, charakterystycznym punktem parku jest góra Monte Petraso; niedźwiedzie, wilki, kozice i borsuki.

Park Narodowy Wysp Toskańskich jest archipelagiem na Morzu Tyrreńskim (wyspy Elba, Giglio, Capraia, Montecristo, Pianosa, Gagona); góry, uprawy zbóż, drzewa owocowe i winorośle.

Park Narodowy dello Stelvio - obejmuje obszar całego pasma Ortles - miejsce uwielbiane przez miłośników wysokogórskich wycieczek, miłośników kozic, koziorożców.

Park Narodowy Vesuvio - jest obszarem ochrony najsłynniejszego wulkanu w świecie - Wezuwiusza.

Park Narodowy del Cilento e Valio di Diano to drugi co do wielkości park narodowy we Włoszech. Rozciąga się on od Wybrzeża Tyrreńskiego aż do stóp Apeninów; szczyty Alburni, Cevrati i Gelbison. Park ten jest jednym z najmniej uczęszczanych miejsc we Włoszech.

Park Narodowy del Gran Sasso - park stanowią trzy grupy górskie: łańcuch Gran Sasso d'Italia, masyw Lagi i Monti Gemelli. PN del Gran Sasso.  

Wypoczynek i rozrywka

wypoczynek: Włochy obfitują we wspaniałe miejsca na plażowanie i kąpiele np. Wybrzeże Amalfi - to ogród pełen kwiatów, z mnóstwem kafejek na świeżym powietrzu, kolorowych trattorii, zabytkowych willi, złote plaże i  wyrabiany tu likier cytrynowy; Wyspa Capri - maleńka perełka w Zatoce Neapolitańskiej - soczysta roślinność, lazurowa woda, skały i jasna zabudowa; Sardynia -  szmaragdowe, czyściutkie morze, piaszczyste plaże, śliczne zatoczki, a także góry i wąwozy, rzeki i jeziora, wodospady i jaskinie oraz urocze miasta, takie jak Palau, Alghero; szerokie, piaszczyste plaże AbruzjiPositano - kapitalne miasteczko na skale (Kampania), piękne plaże Arienso, Laurito i Fornillo; półwysep Gargano - wysokie, skaliste wybrzeże Adriatyku, szerokie piaszczyste plaże zdobione tworami z białych wapiennych skał, wspaniałe piniowe lasy, białe średniowieczne miasteczka przycupnięte na wysokich skalistych wybrzeżach; Santa Maria di Leuca - przyjemne małe miasteczko na samym końcu regionu Puglia, sanktuarium na wzgórzu i groty.

sporty wodne - żeglarstwo, kajakarstwo, windsurfing (j.Garda, Półwysep Gargano - zatokach Santa Maria, Molinella i Punta Lunga), nurkowanie (Morze Tyrreńskie; Sycylia, Kampania, Kalabria).

paralotnie (Norma, Capaccio, Sycylia) 

trekking: Dolomity, Alpy Julijskie, Apeniny

sporty zimowe - najpiękniejsze trasy w Dolomitach (przepiękne górskie miasteczka np. Madonna di Campiqlio i Pinzolo).