państwo położone w Europie Wschodniej. Graniczy od północy z Białorusią, od zachodu z Polską, Słowacją i Węgrami, od południa z Rumunią i Mołdawią oraz Morzem Czarnym i Morzem Azowskim, od północnego wschodu i wschodu z Federacją Rosyjską. Imponujące zamki, twierdze, cerkwie i kościoły, przepiękne wybrzeże Krymu, z bardzo ciekawym dziedzictwem Tatarów i Karaimów, dzikie góry z kapitalnymi krajobrazami i zagubionymi wioskami i bardzo serdeczni ludzie.

 

język urzędowyukraiński; na Krymie też krymsko-tatarski i rosyjski
język używany

ukraiński, krymsko-tatarski, rosyjski, polski, jidysz, białoruski, bułgarski, mołdawski, rumuński

ustrój politycznyrepublika prezydencko-parlamentarna
stolicaKijów
powierzchnia603,628 km2 (46 na świecie)
liczba ludności45,655,163
gęstość zaludnienia78/km2 (126 na świecie)
religiaprawosławni, grekokatolicy, protestanci, katolicy, wyznawcy judaizmu
PKB/mieszkańca3,003$
walutahrywna (UAH)
kod telefoniczny+380
strefa czasowaUTC +3
Wizy

Obywatele RP wjeżdżają na Ukrainę na podstawie ważnego paszportu, bez konieczności posiadania wizy wjazdowej i mogą przebywać na jej terytorium do 90 dni w ciągu 6 miesięcy.

Klimat (kiedy jechać)

Znaczna część Ukrainy jest położona w strefie klimatu umiarkowanego kontynentalnego (podobnie jak w Polsce), natomiast południe (na przykład Krym) — w strefie klimatu morskiego.

Sezon turystyczny na Ukrainie jest podobny do polskiego. Na Krymie szczyt sezonu to lipiec i sierpień, dobrym pomysłem na zwiedzanie półwyspu jest wrzesień (długie i ciele lato).

W Karpatach są 2 sezony: letni (trekking - nie ma co się obawiać tłumów) i zimowy (narty).   

Przepisy prawne

Na granicy urzędnicy celni często w dowolny sposób interpretują przepisy celne, dlatego można się spotkać z konfiskatą wwożonych czy też wywożonych towarów. W każdym z takich przypadków należy żądać okazania podstawy prawnej oraz pokwitowania za rzeczy zajęte do kontroli celnej.

Zdrowie

Zalecane są szczepienia przeciw żółtaczce. Stan sanitarny kraju nie jest najlepszy, turystom zaleca się zabranie ze sobą leków na żołądek. Nie należy pić wody z kranu. Corocznie odnotowuje się wzrost zachorowań na gruźlicę i AIDS. Okresowo, głównie latem, szczególnie w południowych regionach Ukrainy, występują ogniska zapalne żółtaczki i duru brzusznego. W regionach północnych utrzymuje się podwyższony poziom promieniowania po katastrofie w Czarnobylu. Wyposażenie szpitali państwowych jest bardzo złe. Każdy pacjent musi sam płacić za leki, a cudzoziemiec także za opiekę lekarską.

Bezpieczeństwo

Ogólnie stan bezpieczeństwa na Ukrainie jest niezły, a w większych miastach dobry. W drogich sklepach, bankach, kantorach zawsze jest ochrona. Zdarzają się przypadki nieudokumentowanego pobierania pieniędzy od obywateli polskich podróżujących po Ukrainie przez milicję drogową, dlatego za każdym razem należy żądać pokwitowania za mandat. W razie zagubienia dokumentów bądź ich zatrzymania należy domagać się zaświadczenia potwierdzającego zaistniałą sytuację, z wykazem skradzionych bądź zagubionych dokumentów i przedmiotów.

Po zapadnięciu zmroku należy unikać miejsc odległych od centrów miast, nie należy spożywać alkoholu z przypadkowo spotkanymi osobami i zawsze trzeba mieć ze sobą dokumenty potwierdzające tożsamość i miejsce pobytu. W przypadku zatrzymania przez milicję po doprowadzeniu do komisariatu należy bezwzględnie żądać protokołu z zatrzymania z adnotacją o jego przyczynach.

Waluta i ceny

1.00 UAH = 0.124456 USD

 

obiad w tanim barze - 1.5-3$; obiad w restauracji w stolicy - od 20-35$

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 15-20$

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - 60-100$

Noclegi

kwatera prywatna - od 6$ za pokój

tani hotel - poza stolicą 15-20$ / pokój dwuosobowy

hotel średniej klasy - pokój dwuosobowy w Kijowie - 100-150$, poza stolicą 40-50$

Transport tam/z powrotem

Autobus - łatwo dostać się do Lwowa - autobus bezpośredni na trasie Przemyśl-Lwów to koszt ok.20zł (stamtąd można Wizzairem do Symferopola)

powrotny ok.350zł na trasie Katowice-Kijów-Katowice (Wizzair)

Transport na miejscu

Samolot. Jest sporo lotnisk i połączeń. Wewnątrz kraju i do sąsiadów wschodnich ceny są przyzwoite. Pomiędzy miastami można niedrogo przemieszczać się także tanią linią Wizzair.

Samochód. Obywatele RP wjeżdżający na terytorium Ukrainy cudzym samochodem powinni mieć przetłumaczoną na język ukraiński umowę użyczenia, sporządzoną przez polskiego notariusza. Podróżowanie po Ukrainie samochodem wymaga dobrej znajomości miejscowych dróg. Należy wystrzegać się jazdy po zmroku. Często brak drogowskazów, oznakowania miejscowości i dróg, a złe oznakowanie ulic bardzo utrudnia orientację w miastach. Stan dróg jest bardzo zły. Na ulicach miast (np. we Lwowie i w Odessie) nierzadkim widokiem są duże dziury, a chwila nieuwagi kierowcy może zakończyć się poważnym uszkodzeniem samochodu (przy trasach dojazdowych i drogach międzynarodowych jest bardzo mało warsztatów naprawczych). Bardzo częstym powodem wypadków i stłuczek jest zła nawierzchnia dróg, szczególnie zimą i wiosną (dużo kamieni i żwiru, które mogą rozbić szyby samochodowe i reflektory). Kierowcy powinni szczególnie uważać, zwłaszcza o zmroku i w nocy, na pieszych i rowerzystów poruszających się bez odpowiedniego oświetlenia poboczami dróg, wkraczających na jezdnię w celu zatrzymania przejeżdżających samochodów. Zaleca się w związku z tym bezwzględne przestrzeganie ograniczeń prędkości we wskazanych miejscach. W przypadku stłuczki samochodowej należy wezwać milicję drogową i nie opuszczać miejsca zdarzenia (nie zmieniać położenia aut, nie zjeżdżać na pobocze). Aby uniknąć zatrzymywania i przewlekłych rozpraw w sądzie, cudzoziemcy spisują umowy z poszkodowanymi o braku z ich strony roszczeń materialnych i moralnych - po wcześniejszym uzgodnieniu wysokości kwoty, jaką sprawca kolizji wypłaci poszkodowanemu.

Ukraińska milicja ostrzega przed przedstawicielami kozackich organizacji, których tzw. patrole ekologiczne zatrzymują kierowców (najczęściej obcokrajowców), żądając od nich opłat. Zatrzymanie pojazdu na żądanie patroli kozackich nie jest obowiązkowe. Przedstawiciele takich formacji nie mają prawa do dokonywania kontroli ekologicznych pojazdów, spisywania protokołów administracyjnych, nakładania jakichkolwiek kar. Patrole kozackie wykonują swoje działania poruszając się prywatnymi środkami transportu, w umundurowaniu, przypominającym wyglądem odzież służbową pracowników DAI (milicji drogowej).

Pociąg. Pociągi na Ukrainie są bardzo popularnym środkiem transportu. Większość podróżnych wybierających się w dłuższą trasę wybiera właśnie kolej. Jest kilka klas pociągów: lokalne ("elektriczki" na krótkich trasach) i dalekobieżne (bilety na pociąg należy kupować w kasach, do kupna biletu potrzebny jest dokument tożsamości (paszport); są różne klasy wagonów - od najtańszych "obszczyj" - miejsca siedzące, przez "plackartnyj" - leżanki bez przedziałów, po "kupiejnyj" - kuszetki).

W przypadku pociągów do większych miast i pociągów międzynarodowych bilety należy kupować z wyprzedzeniem. Obowiązuje letni i zimowy rozkład jazdy.

Autobus. W miastach autobusy i busiki ruszają z dworca autobusowego. Warto jest kupić bilet w kasie a nie u kierowcy, bo ma się wtedy zapewnione miejsce. Autobusy - przeważnie bardzo stare - są bardzo tanie, co skutkuje natłokiem pasażerów.

Minibus. Bardzo popularny środek transportu, nazywany tu "marszrutką". Są dość szybkie i tanie, ale często zatłoczone. Na machnięcie ręką zatrzymują się także pomiędzy przystankami, jeśli tylko mają wolne miejsca.

Promy. Pływają głównie z Odessy i portów Krymskich; z Odessy są połączenia praktycznie do wszystkich krajów basenu Morza Czarnego, z Krymu można popłynąć do Rosji. 

Autostop. Płatny.

Taksówki. Dość tanie, w kilka osób często opłaca się wziąć taksówkę, niż jechać zatłoczonym autobusem. Należy z góry ustalić cenę.

Komunikacja miejska. Metro (Kijów, Charków)- sprawne; poza tym autobusy, tramwaje, trolejbusy, marszrutki (nie jeżdżą wg rozkładów).

Warto wiedzieć

Na terytorium całej Ukrainy w sklepach, urzędach i miejscach użyteczności publicznej można swobodnie porozumiewać się po rosyjsku. W języku rosyjskim nadawanych jest też wiele programów radiowych i telewizyjnych, również w tym języku dostępna jest prasa codzienna.

Kuchnia

Podstawą kuchni ukraińskiej są produkty mączne oraz kasze (np. kulesza – rodzaj baby z kaszy kukurydzianej (z ziemniakami lub bez), którą je się ze skwarkami w smalcu na gorąco, bryndzą i huślanką (rodzaj jogurtu) albo grzybami w śmietanie; banysz – taka sama kasza gotowana na śmietanie). 

Głównym dodatkiem do dań jest chleb. Tradycyjny chleb, słodki w smaku, wypiekany wyłącznie z okazji wesela, to korowaj.

Dużą rolę odgrywają również warzywa, ryby oraz mięso. Jednym z największych specjałów tej kuchni są gotowane we wrzątku tak zwane warenyky (do nich należą znane nam pierogi ruskie), które mają przeróżne nadzienie między innymi twarogowe, z wiśniami czy ziemniakami. Trzeba spróbować także pielmieni – pierogów z farszem mięsnym i czieburieków - ogromnych pierogów z mielonym mięsem lub serem. 

Pyszną potrawą tatarską, której  można spróbować na Krymie jest płow (ryż z mięsem i warzywami).

Popularnym daniem jest barszcz ukraiński, ale i inne zupy np. ogórkowa, zupa myśliwska czy kapuśniak.
Z mięs najczęściej jada się wołowinę, baraninę, wieprzowinę oraz drób, jedzone głównie na wschodzie i północy kraju (wyżyna Doniecka, Podole, Lwów). Popularne dania rybne to ryba po kozacku, sałatka z łososia, warieniki i okraszonki (stosuje się zarówno ryby morskie z Morza Czarnego i Azowskiego (Odessa, Krym), jak i słodkowodne z Dniepru (Zaporoże)).
Na Ukrainie wytwarza się tzw. kwas, nierzadko podawany z sokiem. Można kupić niezliczoną ilości win, piw oraz silniejszych alkoholi (jako zagryzkę często stosuje się grube plastry słoniny).

Miasta i zabytki

Lwów -  starówka, kościoły, Cmentarz Orląt Lwowskich

Kamieniec Podolski - zespół urbanistyczno-architektoniczny Starego Miasta i twierdzy.

Kijów -  Ławra Peczerska, Sobór Mądrości Bożej, cerkwie i monastery; Muzeum Czarnobylskie

skansen w Pyrohowie pod Kijowem - jeden z największych na świecie

Krym: Twierdza Genueńska Sudak, Bakczysaraj (Pałac Chanów, Uspieński Monastyr i Czufut-Kale z wykutymi w skałach domkami Karaimów), inne skalne miasta np. Kaczy-Kolon czy Tepe-Karmen, Jałta i okolice (Sobór Aleksandra Newskiego w Jałcie, cerkiew w Foros, Biały Pałac w Liwadii, Pałac Woroncowa w Ałupce, "Jaskółcze Gniazdo"; Massandra - wspaniałe wina krymskie), Kercz - turecka twierdza Jenikale, Feodozja- ruiny cytadeli genueńskiej

Odessa - port, opera; niedaleko Twierdza Akerman i rozlewiska Dniestru

Twierdza w Chocimiu nad Dniestrem

Krzemieniec (skromna willa Juliusza Słowackiego, piękny widok z ruin zamku)

Zbaraż - zamek

Połonińska wiosna (Huculszczyzna) - impreza cykliczna - jarmark połączony z występami regionalnych zespołów, stoiskami z atrakcjami z każdej wsi rejonu, wielkim grillowaniem i piciem piwa

obrzęd ślubu w cerkwi i ukraińskie wesele

górskie wioski, gdzie mieszkają np. Bojkowie, Łemkowie 

Przyroda

rezerwat Kara-Dag (piękne widoczki, skały, morze, góry)

rezerwat Nowy Świat (kapitalne widoczki)

Karpaty - spotkać można jelenie, wilki, niedźwiedzie, żubry...

liczne parki narodowe

Wypoczynek i rozrywka

wypoczynek: zatłoczone okolice Ałuszty czy Jałty (kamieniste plaże) lub spokojniejsze i piaszczyste plaże w okolicach Nowego Świata czy Eupatorii nad Morzem Czarnym albo zupełnie dzikie miejsca na Półwyspie Kazantyp czy w Kurortnoje (darmowe kąpiele błotne!) nad Morzem Azowskim.

sporty wodne na Krymie: skutery wodne, narty wodne (powszechnie dostępne), jachty (w dużych miejscowościach), nurkowanie ( okolice Sewastopola)

paralotnie - od września - Krym Wschodni

wycieczki konne i piesze

trekking - góry Krymu (np. w masyw Czatyrdahu z Ałuszty; na górę Sokół z Nowego Świata), Karpaty, wędrówki po Czarnohorze – najdzikszych górach Europy - dla doświadczonych turystów

kolejka linowa na Aj Petri (Krym)

rejs po Dnieprze czy Morzu Czarnym