państwo rozciągające się od wschodniej Europy poprzez północną część Azji po Ocean Spokojny. Rosja jest największym państwem na świecie pod względem powierzchni, jej terytorium jest większe od Europy, Australii i Antarktydy. Bajecznie kolorowe cerkwie, kapiące złotem pałace,  ogrody - arcydzieła sztuki i matrioszki, a z drugiej strony dzika Syberia - ogromny, cudowny Bajkał, nieodkryta tajga i piękne góry, poza tym kolej transsyberyjska - najdłuższa linia kolejowa na świecie i relaks w rosyjskiej bani.

język urzędowyrosyjski
język używanyrosyjski, tatarski, czuwaski, ukraiński, białoruski, czeczeński i ponad 100 innych
ustrój politycznyrepublika federalna
stolicaMoskwa
powierzchnia17,075,400 km2 (1 na świecie)
liczba ludności143,030,106
gęstość zaludnienia8.3/km2 (217 na świecie)
religiaprawosławie (27%), katolicy, muzułmanie sunniccy, bezwyznaniowcy (15%)
PKB/mieszkańca13,235$
walutarubel (RUB)
kod telefoniczny+7
strefa czasowaUTC +3 do +12
Wizy

Obowiązują zasady wjazdu na podstawie wiz, określone w polsko-rosyjskiej umowie międzyrządowej o warunkach podróży obywateli obu państw, a od 1 czerwca 2007 r. obowiązuje Umowa między Wspólnota Europejską a Rosją o ułatwieniach w wydawaniu wiz obywatelom UE i FR. Paszport powinien być ważny co najmniej 6 miesięcy, licząc od dnia, w którym ma się kończyć okres ważności wizy rosyjskiej. Przy wjeździe do Rosji nie ma obowiązku okazania biletu powrotnego, ani określonej ilości środków finansowych.

Zgodnie z decyzja władz Federacji Rosyjskiej od 15 maja 2008 r. obywateli polskich obowiązują wizy także przy podróżach tranzytowych przez terytorium Rosji. O wizę tranzytową należy się ubiegać przed rozpoczęciem podróży.

Obywatele udający się do Rosji oraz wracający z tego państwa samochodem lub pociągiem przez terytorium Białorusi, zobowiązani są uprzednio uzyskać białoruskie wizy tranzytowe.

Obywatele polscy posiadający zezwolenie na zamieszkanie na czas oznaczony lub kartę stałego pobytu na terenie Rosji, na podstawie tychże zezwoleń lub kart oraz ważnego dokumentu tożsamości (paszportu) wjeżdżają, przebywają i wyjeżdżają z Rosji bez wiz.

Podczas przekraczania granicy Rosji (w przypadku podróży przez Białoruś - granicy białoruskiej) należy wypełnić tzw. kartę migracyjną. Stanowi ona podstawę do zameldowania w miejscu pobytu. W razie nieotrzymania karty należy się o nią upomnieć. Kartę trzeba zachować do czasu opuszczenia Rosji, bowiem organy graniczne żądają jej zwrotu przy wyjeździe.

Obywatele polscy, którzy w trakcie pobytu w Rosji utracili dokumenty stwierdzające tożsamość, mogą opuścić ten kraj na podstawie nowych dokumentów wydanych przez polski urząd konsularny, bez obowiązku uzyskania wiz wyjazdowych.

Przekroczenie okresu pobytu w Rosji wskazanego w wizie może być karane grzywną nakładaną w trybie administracyjnym oraz zakazem ponownego wjazdu i wiąże się z poważnymi trudnościami z opuszczeniem jej terytorium. Wymaga to uzyskania nowej wizy, o którą należy ubiegać się w organach Federalnej Służby Migracyjnej miejsca zameldowania (pobytu) lub - w wyjątkowej sytuacji - w punkcie konsularnym na lotnisku Szeremietiewo II (w przypadku wylotu z tego lotniska). W tym ostatnim przypadku uzyskanie wizy jest możliwe tylko wtedy, gdy przedłużenie pobytu nastąpiło nie więcej niż o 5 dni. Procedura uzyskania nowej wizy może trwać nawet do kilku dni od złożenia wniosku.

Zgodnie z rozporządzeniem Rządu Federacji Rosyjskiej nr 397 z dnia 07.05.2009 r. o zasadach przebywania na terytorium FR obcokrajowców i bezpaństwowców przybywających do Federacji Rosyjskiej w celach turystycznych na promach pasażerskich uczestnicy zorganizowanych grup turystycznych mogą znajdować się na terytorium FR 72 godziny bez wiz, pod warunkiem zamieszkania w miejscu wskazanym w programie turystycznym oraz figurowania na liście pasażerów promów.

Lista jest przedstawiana władzom portu przynajmniej 72 godziny przed zawinięciem do tego portu (dot. Portów: Duzy Post Sankt Petersburg, Władywostok, Wyborg, Kaliningrad, Korsakow, Noworosyjsk, pasażerski Port Sankt Petersburg, Soczi).

Uczestnicy wycieczek mogą przebywać tylko w miejscach określonych w programie turystycznym.

Klimat (kiedy jechać)

Klimat przeważnie kontynentalny strefy umiarkowanej i podbiegunowej, na niewielkim obszarze wschodniego wybrzeża klimat monsunowy, a nad Morzem Czarnym klimat podzwrotnikowy typu śródziemnomorskiego. Średnia temperatura lipca od +2°C na północnym wybrzeżu i +15°C na wschodzie do +25°C na południu Niziny Wschodnioeuropejskiej. Średnia temperatura stycznia od +1°C nad Morzem Czarnym i –6°C na zachodzie do –20°C na wschodnim wybrzeżu i poniżej –30°C w Syberii Wschodniej (w rejonie Ojmiakonu ok. –50°C). Roczna suma opadów od ponad 600mm na krańcu zachodnim i wschodnim do około 200mm na Syberii Środkowej i Wschodniej oraz poniżej 200mm na Nizinie Nadkaspijskiej. W wysokich górach do 1000mm. Pokrywa śnieżna utrzymuje się od 1 miesiąca nad Morzem Czarnym do 9 miesięcy na wybrzeżach Morza Arktycznego.

W okolicach Wierchojańska odnotowano najniższą temperaturę na półkuli północnej –67,8 °C.

 

Rosja zimą tylko dla ekstremalistów. Najlepiej jechać późną wiosną czy wczesną jesienią albo latem (wtedy będzie jednak bardziej tłoczno). Na "białe noce" do St. Petersburga najlepiej przyjechać od 25 maja do 16 lipca, a ich apogeum przypada na czas od 11 czerwca do 2 lipca (zmierzch i świt tak się wydłużają, że prawie łączą się ze sobą, mrok nocy następuje w czasie najkrótszych nocy zaledwie na 5 godzin). 

Przepisy prawne

Wywóz dzieł sztuki (przedmiotów muzealnych) możliwy jest jedynie za okazaniem zezwolenia Ministerstwa Kultury Rosji. Mimo iż za wymagające zezwolenia uznaje się przedmioty wytworzone co najmniej przed 50 laty, celnicy często stosuję poszerzoną interpretację tego przepisu. Podczas wywozu przedmioty te należy obowiązkowo wpisać do deklaracji celnej. W przypadku wyjazdu z Rosji pociągiem przez Białoruś deklaracji należy dokonać w punkcie celnym na Dworcu białoruskim w Moskwie.

Wywóz ryb jesiotrowatych oraz ich przetworów (kawioru czarnego) jest zabroniony. Wyjątkiem sa zakupy dokonywane w sklepach Duty Free. Należy uważać także na ograniczenia w wywozie wyrobów z flory i fauny np. muszli.

Posiadanie narkotyków, nawet w minimalnej ilości na własny użytek, a także innych środków psychotropowych jest uważane za przestępstwo zagrożone karą pozbawienia wolności (posiadanie do 3 lat, handel - od 8 do 20 lat).

Podczas pobytu w Rosji należy zawsze mieć przy sobie dokument tożsamości z uwagi na nagminne kontrole (brak dokumentów powoduje problemy, do zatrzymania włącznie).

Zdrowie

Występuje zagrożenie AIDS, gruźlicą i chorobami układu pokarmowego (zwłaszcza na prowincji). Zalecane są szczepienia przeciwko dyfterytowi, tężcowi, gruźlicy, żółtaczce typu A i B oraz chorobie wywołanej przez ukąszenie kleszczy. Między RP a Rosją obowiązuje umowa gwarantująca wzajemną bezpłatną pomoc medyczną w razie nagłych wypadków i zachorowań. W przypadku dłuższego leczenia i skomplikowanych zabiegów należy jednak liczyć się z koniecznością pokrycia ich kosztów oraz zakupu drogich lekarstw i preparatów - zaleca się wykupienie oddzielnego ubezpieczenia zdrowotnego.

Bezpieczeństwo

Występuje zagrożenie przestępczością pospolitą (kradzieże, napady rabunkowe, włamania, oszustwa i pobicia). Nie należy zachowywać się w sposób, który by sugerował, iż ma się przy sobie większą sumę pieniędzy, zwłaszcza w takich miejscach jak hotele, restauracje, stacje benzynowe itp. Należy unikać przygodnych znajomości, wdawania się w podejrzane interesy, zabierania przypadkowych pasażerów; lepiej też nie korzystać z zaproszeń do prywatnych mieszkań nieznanych bliżej osób, a także z poczęstunku alkoholem. Większe sumy pieniędzy, bilety, dokumenty i kosztowności radzimy przechowywać w skrytkach hotelowych. Najlepiej mieć przy sobie jedynie niezbędne kwoty oraz w miarę możliwości korzystać z kart kredytowych. Radzimy też unikać samotnych spacerów i podróżowania samochodem nocą, a także zatrzymywania się poza parkingami i oznaczonymi miejscami postojowymi.

Waluta i ceny

100.00 RUB = 3.32480 USD

 

Pieniądze można wymieniać bez ograniczeń w bankach i kantorach; w niektórych z nich żąda się pokazania paszportu. Należy wystrzegać się wymiany poza kantorami i bankami mimo lepszego kursu, gdyż można otrzymać fałszywe banknoty. Przy wymianie należy sprawdzać wysokość pobieranej sumy, bowiem można otrzymać mniejsza kwotę niż wynika to z deklarowanego kursu waluty. Bankomaty przyjmują karty płatnicze światowych sieci. Posługiwanie się kartami kredytowymi w sklepach ograniczone jest do większych sieci handlowych w głównych miastach. Banki pośredniczą w transferze pieniędzy z zagranicy dla osób prywatnych.

 

Najdrożej jest w Moskwie i St.Petersburgu.

 

obiad w restauracji - lunch od ok.7-10$, obiad od 13$ wzwyż (w Moskwie i St.Petersburgu drożej, w małych miejscowościach taniej)

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 60-100$

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - 150-200$

Noclegi

kwatera prywatna - od 10$ za osobę

hostel - łóżko w dormitorium 16-28$, 35-40$ i więcej pokój dwuosobowy w Moskwie

hotel średniej klasy - 50-120$ od osoby

 

Transport tam/z powrotem

PKP oferuje bezpośrednie połączenie Warszawa-Moskwa za ponad 400 zł (tranzyt przez Białoruś).

Można jechać pociągiem od granicy do granicy, przez Litwę, będzie znacznie taniej.

lotniczy bilet powrotny Air Berlin z Berlina do Moskwy od 850zł 

Transport na miejscu

Z wyjątkiem oznaczonych stref specjalnych, poruszanie się po Rosji nie podlega ograniczeniom. Wykaz takich stref znaleźć można na stronie internetowej placówki: www.moskwa.polemb.net. W Obwodzie Kaliningradzkim cudzoziemcy mają zakaz wjazdu do strefy przygranicznej, obejmującej obszar do 5 kilometrów od granicy (na Mierzei Kurońskiej - 2 km). W strefie przygranicznej cudzoziemiec może poruszać się jedynie drogami tranzytowymi wiodącymi w głąb Obwodu. Należy unikać wypraw w rejony konfliktów (dotyczy to zwłaszcza niektórych rejonów Północnego Kaukazu, gdzie utrzymuje się zagrożenie życia i zdrowia).

Warto wiedzieć

Należy wystrzegać się zakupu alkoholu w kioskach i przydrożnych straganach z uwagi na ryzyko zatrucia. Trzeba zwracać uwagę na termin przydatności do spożycia nabywanych artykułów spożywczych.

W dużej części placówek kulturalnych (muzea, teatry, galerie sztuki) obowiązuje zróżnicowanie cen dla obywateli rosyjskich i cudzoziemców.

Kuchnia

Kuchnia Rosyjska jest bardzo ciekawa ze względu na wiele wpływów z Europy oraz z Azji.

Tradycyjna kuchnia rosyjska to bogate i tłuste dania mięsne oraz dania postne, na które składają się różnie przyrządzone warzywa i placki. 

Rosjanie spożywają wszystkie rodzaje warzyw, najczęściej w postaci kiszonej. Wśród nich króluje kapusta i ogórki.

Niezwykły kwaśno słodki smak ma wiele potrawach kuchni rosyjskiej, miedzy innymi tak zwany Szczi (kapuśniak) jest to jedno z głównych dań Rosji, szczególnie popularny w północnych oraz centralnych regionach Uralu i na Syberii. Szczi może być z mięsem oraz z samą cebulą (postne), z małą ilością soku z jabłek lub z dużą ilością soku z kapusty.

Popularne dania to m. innymi: pielmieni polewane śmietaną (rodzaj pierogów), bliny (podobne do naszych racuchów, ale z mąki gryczanej), pozy (danie kuchni buriackiej - kluski/pierogi z mięsem), rossolnik (zupa przypominająca naszą ogórkową), zupa Solianka (gęsta, ugotowana na mięsnym, rybnym bądź grzybowym rosole z dodatkiem aromatycznych przypraw ziołowych, łączy w sobie cechy szczi i zupy ogórkowej), ucha (zupa rybna), pochliopka - przypomina trochę naszą kartoflankę), barszcz, danie mięsne Boeuf Strogonow (polędwica krajana w długie i wąskie paski, smażona z cebulą i pieczarkami, gotowana z mąką, przecierem pomidorowym, pieprzem i solą) czy uzbecki płow (baranina z ryżem, z dodatkiem warzyw (cebula, marchew) i specjalnej mieszanki ziół).

"Słojki" to pyszne bułeczki z różnorakim nadzieniem: serowym, kapuściannym, grzybowym, owocowym, z kiełbasą - idealne na przekąskę.

Nad Bajkałem trzeba spróbować endemicznego omula gorącego wędzenia - palce lizać!

Napojem narodowym jest genialny kwas chlebowy - napój klasyfikowany jako bezalkoholowy, mimo niewielkiej zawartości alkoholu, wytwarzany przez fermentację chleba.

Nieodłącznym elementem Rosji i jej głównym towarem eksportowym jest rosyjska wódka

Miasta i zabytki

Moskwa - Plac Czerwony z Mauzoleum Lenina, wspaniałe cerkwie: św.Jerzego, kolorowy Sobór Wasyla Błogosławionego na Pl.Czerwonym, Sobór Chrystusa Zbawiciela(!), maleńka cerkiewka św.Mikołaja; unikalne stacje moskiewskiego metra - prestiżowej budowli socjalizmu (tutejsze metro przewozi dziennie 9 milionów pasażerów - najwięcej na świecie!); Kreml i Plac Soborowy - wspaniałe cerkwie, Dzwon Carski, Armata Carska; Stary Arbat - ulica malarzy; klasztor Daniłowski i Doński; Klasztor Nowodziewiczy i Cmentarz Nowodziewiczy - miejsce spoczynku zasłużonych Rosjan.

Złoty Pierścień Rosji - grupa szlaków turystycznych, przechodzących przez średniowieczne miasta Rosji położone na północ i wschód od Moskwy - unikalne zabytki historii i kultury ruskiej, centra ludowego rzemiosła (np. Rostów, Kostroma, Siergijew Posad).

Nowogród Wielki (północno-zachodnia Rosja, nad rzeką Wołchow) - Kreml otoczony fosą, Sobór św.Sofii; Cerkiew Spasa na Neredice (1,5 km na południe od Nowogrodu Wielkiego). 

St.Petersburg - "Wenecja Północy", leży na 40 wyspach, połączonych ze sobą 396 mostami, z których 14 największych jest co noc podnoszonych, żeby umożliwić statkom przedostanie się do jeziora Ładoga; Sobór Kazański, Zimowy Pałac z Ermitażem (przebogate zbiory sztuki) i Pomnikiem Aleksandra Wielkiego, Pałac Admiralicji, Sobór Izaakijewski (warto wejść na wieżę dla super widoków), Wyspa Wasilewska (sesje zdjęciowe nowożeńców), Pietropawłowska Twierdza (latem, zwykle w lipcu, można tu oglądać rzeźby z piasku), Sobór Pietropawłowski, statek Aurora - symbol Rewolucji Październikowej, Sobór na Krwi (przepiękny!) i w pobliżu bardzo ładny meczet z niebieską kopułą i mozaikami; świątynia buddyjska - najstarsza w Europie; legendarne białe noce.

Carskie Sioło i Pałac Katarzyny II (Puszkin) - przepych, złoto i malowidła, bursztynowa komnata i wspaniały park.  

Pałac Piotra I (Peterhof) - powalające ogrody z ponad 200 fontannami, będące same w sobie dziełami sztuki, najbardziej imponująca kaskada u stóp głównego pałacu; pałac - jeden z najwspanialszych i najbogatszych na świecie - był w przeszłości letnią rezydencja rodziny carskiej.

Szlisselburg - twierdza w zachodniej Rosji położona na wyspie u wypływu rzeki Newy z jeziora Ładoga - twierdza oraz historyczna starówka miasta o tej samej nazwie zostały wpisane na listę  UNESCO).

Złota Brama we Włodzimierzu z XIIw. - jest jedną z niewielu zachowanych (tylko częściowo) starożytnych, rosyjskich bram miejskich.

Irkuck - stolica Syberii Wschodniej - wspaniała architektura drewniana w tym Koronkowy Dom; ciekawe cerkwie; Centralny Rynek - dary tajgi; zimą jedną z największych atrakcji stają się rozsiane po centrum miasta lodowe pałace i rzeźby.

Ułan-Ude - największa na świecie głowa Lenina, "pałac kupiecki"; niedaleko bardzo ciekawy skansen (chaty Ewenków, Buriatów Przedbajkalskich i Zabajkalskich, Staroobrzędowców i innych) i muzeum minerałów; w okolicy wsie starowierców, którzy kultywują tradycje przodków i ich jaskrawe domy.

klasztor lamajski w Iwołgińsku (niedaleko Ułan-Ude) - największe centrum buddyzmu w Rosji

Listwianka - Muzeum Bajkalskie

matrioszki - najpopularniejsza pamiątka z Rosji - zabawka złożona z drewnianych, wydrążonych w środku lalek, włożonych jedna w drugą; oprócz tradycyjnych motywów dziewczyny w ludowym stroju, są też wizerunki Putina czy Myszki Miki

Przyroda

Jezioro Bajkał - Morze Syberii - największy zbiornik słodkiej wody na kuli ziemskiej - Wyspa Olchon (z szamańsko -buddyjską Skałą Szamana; po wschodniej stronie wyspy klifowe, dzikie wybrzeże, nietknięta ludzką ręką przyroda i możliwość obserwowania fok uchatek) i Święty Nos (występują tu obok siebie zbiorowiska bagienne, wydmowe, tajga i roślinność alpejska - raj dla przyrodników); północne wybrzeże, na północ od Siewierobajkalska - malowniczy zalew, na południe - dzikie plaże u podnóża Gór Bajkalskich.

Dolina Tunkińska – szeroka stepowa dolina ograniczona od północy górami (Tunkińskie Golce o alpejskim charakterze), a od południa górami Chamar-Daban -  lasy pełne ptactwa i zwierzyny.

Szumackie Źródła - 3 dni marszu od Doliny Tunkińskiej – unikat w skali światowej (ok. 100 źródeł o różnej temperaturze i właściwościach, niezwykły mikroklimat, rzadka roślinność)

Kamczatka - czynne wulkany, gejzery, gorące źródła, dzika przyroda i jeszcze bardziej dzikie góry.

Wypoczynek i rozrywka

kąpiel w lodowatym Bajkale - najwyższa temperatura wody to zaledwie 10 stopni w środku lata (zwykle ok.4)! Najcieplej jest w tzw. Małym Morzu (cieśnina pomiędzy lądem od strony Irkucka, a wyspą Olchon) - to ulubione miejsce wypoczynku Rosjan z wielkich miejskich aglomeracji.

najładniejsze plaże nad Bajkałem - Olchon (Hużyr), na płw. Święty Nos, na północy, u podnóża Gór Bajkalskich; Soczi nad Morzem Czarnym - tłoczno, mnóstwo dyskotek i barów.

Rosyjska bania - odmiana sauny; poza funkcją higieniczną jest ona także miejscem zbiorowych kąpieli będących formą wspólnego spędzania czasu; najczęściej mieści się w drewnianym domku, gdzie znajduje się piec opalany drewnem; nagrzewa się na nim kamienie, później polewane wodą; ciało chłosta się dodatkowo witkami brzozowymi lub jałowcowymi, można wypróbować na Olchonie (szczególnie po i przed lodowatą kąpielą!)

Kolej transsyberyjska - główny szlak to linia transsyberyjska, który prowadzi z Moskwy do Władywostoku przez: Niżny Nowogród, Omsk, Krasnojarsk i Irkuck - najdłuższa linia kolejowa na świecie, która przekracza 8 stref czasowych, a całkowita długość torów wynosi 9288,8 km; Drugi szlak to linia transmandżurska i trzecia - linia transmongolska - obie kończące bieg w Pekinie; jazda koleją jest przygodą samą w sobie, w pociągu kwitnie życie towarzyskie i handel na peronach.

Kolej Krugobajkalska - 80-kilometrowa trasa ze Studianki, która słynie z ciekawych rozwiązań architektonicznych (mosty, tunele, galerie) i pięknych widoków.

trekking - w górach Chamar-Daban; w Tunkińskich Golcach