państwo w Ameryce Środkowej położone na Morzu Karaibskim w archipelagu Wielkich Antyli. Państwo to składa się z wyspy o nazwie Kuba oraz szeregu otaczających ją mniejszych wysepek, z których największą jest Isla de la Juventud. W kraju rządzonym rewolucyjną ręką Fidela Castro znajdziemy biednych, ale wiecznie uśmiechniętych i roztańczonych ludzi, wspaniałą kolonialną architekturę, ale i odrapane rudery, 70-letnie Chryslery obok nowoczesnych peugeotów, audi i poradzieckich łazików, najlepsze na świecie cygara i przepiękne białe plaże nad Morzem Karaibskim. 

język urzędowyhiszpański
język używanyhiszpański,
ustrój politycznyrepublika socjalistyczna
stolicaHawana
powierzchnia109,884 km2 (105 na świecie)
liczba ludności11,241,894
gęstość zaludnienia102.3/km2 (106 na świecie)
religiakatolicy (85%), protestanci (2%), Świadkowie Jehowy, wyznawcy judaizmu i pozostali (13%)
PKB/mieszkańca5,100$ (90 na świecie)
walutapeso kubańskie (CUP)
kod telefoniczny+53
strefa czasowaczas zimowy UTC -5, czas letni UTC -4
Wizy

Obywatel polski udający się na Kubę obowiązany jest do posiadania wizy odpowiedniej do celu planowanego pobytu lub tzw. karty turysty (Tarjeta de Turista), która też jest rodzajem wizy, wydawanej wyłącznie w celach turystycznych. Wizy wydaje konsulat kubański w Warszawie, a karty turysty (indywidualne lub grupowe) można kupić tamże lub w niektórych biurach podróży. Przy przekraczaniu granicy wymagany jest 3-miesięczny okres ważności paszportu, licząc od planowanej daty wyjazdu z Kuby. Turysta obowiązany jest również mieć bilet powrotny lub umożliwiający kontynuację podróży. Służby graniczne mogą odmówić prawa przekroczenia granicy bez podania powodu. Przed odprawą paszportową każdy turysta mający wizę obowiązany jest wypełnić formularz Tarjeta Internacional de Embarque y Desembarque. Podstemplowany formularz należy zachować, ponieważ bez niego niemożliwe jest opuszczenie Kuby, a uzyskanie nowego wymaga wielu zabiegów. Turyści przyjeżdżający na wypoczynek zorganizowany nie muszą udokumentować posiadanych środków pieniężnych. Turyści przyjeżdżający indywidualnie powinni mieć przynajmniej 100 CUC (lub równowartość tej kwoty w innej walucie wymienialnej) na każdy dzień planowanego pobytu. Służby graniczne egzekwują rygorystycznie ten wymóg. Posiadanie kart kredytowych traktowane jest jako spełnienie tego warunku. W razie pobytu dłuższego niż 30 dni wizę można przedłużyć na miejscu. Formalności załatwia się we właściwych urzędach imigracyjnych Inmigración y Extranjera (adres w Hawanie: calle Factor y Final, Nuevo Vedado, Plaza de la Revolución) - wcześniej trzeba kupić znaczki opłaty skarbowej na sumę 25 CUC w jednym z oddziałów Banco de Crédito y Comercio. Należy przedłożyć do wglądu paszport, bilet lotniczy i rachunek za opłacone zakwaterowanie. Przy wylocie z Kuby trzeba wnieść obowiązkową opłatę lotniskową w wysokości 25 CUC. Bez dokonania tej opłaty podróżny nie jest dopuszczany do odprawy paszportowej.

Klimat (kiedy jechać)

Klimat Kuby należy do strefy klimatów równikowych wybitnie wilgotnych. Jedynie zachodnie krańce Kuby obejmuje klimat podrównikowy wilgotny. Średnia temperatura najchłodniejszego miesiąca czyli styczni wynosi 22,5°C, a najcieplejszego - sierpnia - 28°C.

Pora deszczowa trwa od maja do października. Na nizinach średni roczny opad waha się między 600-1200 mm, w górach zaś 2000-2200 mm.

Odradza się podróże na Kubę w okresie od czerwca do listopada, gdyż na Oceanie Atlantyckim, Morzu Karaibskim i w Zatoce Meksykańskiej tworzą się w tym czasie liczne huragany, stanowiące bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia i życia.

Z obserwacji wynika, że w okresie od listopada do marca warunki pogodowe są najbardziej sprzyjające. 

Przepisy prawne

Bez rachunku potwierdzającego zakup można wywieźć jedynie 50 szt. cygar w opakowaniach lub 20 szt. luzem. Normy CITES zakazują wywozu zwierząt morskich i lądowych, endemicznych lub będących pod ochroną (np. żółwi, iguan, krokodyli, papug) oraz skór i wyrobów z tych zwierząt. Na wywóz antyków i dzieł sztuki, w tym również rękodzieła i rzemiosła artystycznego większej wartości, należy uzyskać zezwolenie, wydawane przez Registro Nacional de Bienes Culturales Departamentu Dziedzictwa w Ministerstwie Kultury. Na wywóz większej ilości złota czy srebra należy mieć zezwolenie Banco Nacional de Cuba. Nie zezwala się na wywóz więcej niż 3 dużych muszli. Wywóz alkoholu ograniczony jest do 4 butelek. Obowiązuje zakaz wywozu miejscowych walut w kwotach przekraczających 100 CUP i 200 CUC.

Miejscowe władze surowo zwalczają przestępczość narkotykową. Wysokie kary więzienia grożą również za organizowanie lub sprzyjanie nielegalnej emigracji obywateli kubańskich. Za jakiekolwiek kontakty z przedstawicielami opozycji grozi aresztowanie i wydalenie z kraju. Za każdy dzień pobytu w areszcie imigracyjnym pobierana jest opłata w wysokości 37 CUC. Nie ma przepisów, które umożliwiałyby cudzoziemcom odzyskanie przy wyjeździe podatku VAT za zakupione na Kubie towary.

Zdrowie

Nie są wymagane żadne szczepienia ochronne. Występuje tu okresowo zagrożenie takimi chorobami, jak: ameboza, denga, denga krwotoczna, wirusowe zapalenie spojówek. Najczęściej występują zatrucia pokarmowe, w szczególności po spożyciu potraw z owocami morza. Nie wolno pić nie przegotowanej wody ani spożywać nie umytych warzyw i owoców. Odradza się spożywanie sałaty. Częste są również przypadki poparzeń słonecznych oraz zaburzenia funkcjonowania układu krążenia wywołane wysoką temperaturą powietrza, jego dużą wilgotnością i raptownymi skokami ciśnienia (zwłaszcza w okresie huraganów). Z uwagi na występujące okresowo burze elektromagnetyczne osoby z rozrusznikiem serca powinny zasięgnąć przed podróżą porady lekarza specjalisty. Nie wszystkie miejscowe biura podróży zapewniają opiekę lekarską uczestnikom wycieczek grupowych. W niektórych większych hotelach jest lekarz pierwszego kontaktu (koszt wizyty to ok. 30 CUC). W Hawanie specjalistyczną opiekę medyczną na dość dobrym poziomie oferują: Centro de Investigaciones Medico-Quirurgicas CIMEQ (calle 216 y 11B, Siboney), Clinica Central Cira Garca (calle 20 y avenida 41 No. 4101, Miramar), Hospital Hermanos Ameijeiras (calle San Lazaro 701, Centro Habana), Hospital Ortopedico Frank Pais (avenida 51 No. 19603, Marianao), Centro Internacional de Retinosis Pigmentaria (calle L y 13, Vedado). Apteki międzynarodowe oferują leki w ograniczonym zakresie; ich ceny są wysokie. Dzień pobytu w szpitalu (z wyżywieniem, bez lekarstw i zabiegów) kosztuje 130 CUC za pierwszy dzień i 90 CUC za każdy następny, wizyta lekarska 30-50 CUC, analizy ambulatoryjne do 30 CUC, założenie gipsu ok. 25 CUC. Placówki honorują karty kredytowe, o ile nie są one wydane przez banki amerykańskie lub z kapitałem amerykańskim. Za usługi wystawiane są rachunki, które mogą stanowić podstawę do ubiegania się o zwrot poniesionych kosztów leczenia. Placówki służby zdrowia dla cudzoziemców znajdują się w Pinar del Rio, Vara­dero, Villa Clara, Cienfuegos, Trinidad, Guardalavaca i Santiago de Cuba.

Bezpieczeństwo

W ostatnich latach na Kubie znacznie nasiliła się przestępczość pospolita, głównie ze względu na zubożenie społeczeństwa. Coraz częściej zdarzają się kradzieże w pokojach hotelowych. Rośnie liczba napadów rabunkowych z użyciem broni. Wzrasta liczba włamań do samochodów, kradzieży torebek damskich, biżuterii, sprzętu fotograficznego i telefonów komórkowych. Sprawcy tych przestępstw są zdeterminowani i brutalni. Nie należy liczyć za bardzo na pomoc policjantów, patrolujących przez całą dobę najważniejsze punkty w atrakcyjnych turystycznie miastach. Zdarzają się natomiast przypadki wyłudzania drobnych kwot przez policjantów, którzy zatrzymują pojazdy z wypożyczalni (na rejestracji turystycznej) pod pretekstem wykroczeń komunikacyjnych. W stolicy należy unikać poruszania się, zwłaszcza po zachodzie słońca, po takich dzielnicach jak Centro Habana (okolice dawnego barrio Colón, ulice Amistad i Monte), Habana Vieja (ulice Sol, Jesus Maria, Aguacate), a także Lavton, Cerro, 10 de Octubre, San Miguel del Padron, Arroyo Naranjo. Należy w sposób szczególny zadbać o zabezpieczenie przed kradzieżą paszportów, kart kredytowych, dokumentów podróży itd.

Waluta i ceny

1.00 CUC = 1.00000 USD (waluta wymienialna dla turystów i obcokrajowców)

100.00 CUP = 3.77358 USD (waluta narodowa dla Kubańczyków)

 

Na Kubie nie ma bankomatów, a i o banki w małych miejscowościach trudno.

Banki, urzędy, instytucje użyteczności publicznej i punkty handlowo-usługowe nie honorują kart kredytowych VISA, CABAL, MasterCard, VISA Electron ani czeków, w tym czeków podróżnych, wydanych przez banki amerykańskie lub inne banki z udziałem kapitału amerykańskiego. Przed wyjazdem z Polski należy dowiedzieć się we własnym banku, czy posiadane karty kredytowe będą działały na Kubie. Istnieje możliwość przekazania środków pieniężnych z Polski za pośrednictwem Agencji ASISTUR S.A. - adres w Hawanie: Prado 208, między Colon i Trocadero, tel. (53-7) 862 86 24, 862 87 94, faks (53-7) 866 55 67. Wpłata musi być dokonana w euro. Agencja Western Union realizuje wyłącznie limitowane przekazy pieniężne z terytorium USA na rzecz osób zamieszkałych na stałe na wyspie.

Dolar amerykański w obrocie gotówkowym został obciążony dodatkowym podatkiem w wysokości 10%, co w praktyce spowodowało wycofanie tej waluty z obrotu gotówkowego na terytorium Republiki Kuby. W rozliczeniach gotówkowych, na wewnętrznym rynku dewizowym, USD został zastąpiony przez CUC, kubańskie peso wymienialne - peso convertible. W rozliczeniach gotówkowych na rynku wewnętrznym dla turystów i cudzoziemców jedyną obowiązującą walutą jest kubańskie peso wymienialne CUC. Jest to waluta Banku Centralnego Kuby, wymienialna wyłącznie na terenie Kuby, występująca w postaci banknotów 100, 50, 20, 10, 5 i 1 peso oraz bilonu 1 peso, 50, 25, 10, 5, 1 centavo. Do obiegu są dopuszczone inne waluty, takie jak: euro, dolar kanadyjski, funt szterling, frank szwajcarski. Na terenie kraju funkcjonuje sieć państwowych kantorów wymiany walut - CADECA.

W porównaniu z Polską ceny na Kubie są średnio trzykrotnie wyższe. Cudzoziemcy są zobligowani do zaopatrywania się w produkty w sklepach należących do sieci handlowych Tiendas Panamericanas, Cubalse, Palco, gdzie płaci się w walucie wymienialnej CUC. Owoce, warzywa i mięso wieprzowe można kupować za peso (nacional) CUP na bazarach i w kioskach z warzywami.

 

obiad w restauracji - 6-10$ ; kawałek pizzy czy duża kanapka już od 1$

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 40 - 65$

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - od 100$

Noclegi

tani hotel/kwatera prywatna (casa particular)- 25-35$ za pokój dwuosobowy w Hawanie

hotel średniej klasy - od 25-40$ za osobę

Transport tam/z powrotem

<p>od 2200-4000zł powrotny - najtaniej przez Brukselę i stamtąd do Varadero (tanie linie + Jet Air Fly) lub trochę drożej z Berlina do Varadero (Air Berlin)</p>

Transport na miejscu

Nie ma ograniczeń w podróżowaniu po kraju z wyjątkiem oznakowanych stref specjalnych (w tym amerykańskiej bazy wojskowej w Guantanamo).

Praktycznie nie funkcjonuje komunikacja miejska. W ostatnim roku nastąpiła jednak pewna poprawa na niektórych liniach autobusowych.

Samochód. Drogi sposób zwiedzania. Na drogach obowiązuje ruch prawostronny. Sygnalizacja świetlna umieszczana jest za skrzyżowaniem. Na rondzie pierwszeństwo mają pojazdy nadjeżdżające z prawej strony. Polskie prawo jazdy jest honorowane przez okres 6 miesięcy od daty przekroczenia granicy, zaleca się jednak posiadanie międzynarodowego prawa jazdy. Nie ma obowiązku wykupienia ubezpieczenia OC, AC czy NW. Spółka ASISTUR SA oferuje ubezpieczenia komunikacyjne. Ubezpieczenie wymagane jest jednak w przypadku wynajmu pojazdu kołowego lub jednostki pływającej. Jest ono z reguły wliczane w cenę wynajmu. Należy tego dopilnować we własnym dobrze pojętym interesie. Polskie polisy komunikacyjne nie są uznawane. Niektóre odcinki autostrad są płatne. Paliwo należy tankować wyłącznie na stacjach benzynowych ORO NEGRO lub CUPET.

Pociąg. Sieć kolejowa bardzo słabo rozwinięta; bilety należy kupować z wyprzedzeniem a godziny odjazdów są umowne, więc 3-5 godzinne opóźnienia są na porządku dziennym.

Autostop. Najlepszy i najpopularniejszy sposób zwiedzania Kuby - najlepiej stanąć przy drodze trzymając w ręku banknot (5-10 peso).

Taksówki. Taksówką można poruszać się po całej wyspie. Nie jest to najtańszy sposób, ale za to ogólnodostępny (np. przejazd z Varadero do Hawany to koszt ok.80$).

Coco taxi - małe okrągłe trzykołowe taksówki - ceny zbliżone do zwykłych taksówek. 

Warto wiedzieć

Na Kubie kultywowana jest regla de ocha (santeria), pierwotnie religia niewolników przywiezionych z Czarnego Lądu, sięgająca swymi korzeniami początków XVII w. Dziś stanowi synkretyczne połączenie wierzeń w rozliczne bóstwa afrykańskie z religią chrześcijańską. Co roku 817-osobowa Rada Kapłanów Starszych Yoruba odczytuje, zgodnie z wielowiekową tradycją, Pismo Ifa zawierające przepowiednie i zalecenia na dany rok. Jest to przekazywany z pokolenia na pokolenie zawiły system interpretacji znaków występujących w otoczeniu, spisany w Świętej Księdze Ifa, zwanej też Dziełem Oddun. W skład Rady wchodzą Babalawos (kapłani). W stolicy wyodrębniają się trzy główne ośrodki propagujące aktywnie tę religię: są to dzielnice Regla, Guanabacoa i 10 de Octubre. Nieoficjalne źródła podają, że 75% ludności Kuby praktykuje santerię.

Kuchnia

Kuchnia kubańska jest niewyszukana, ale smaczna i zdrowa. Podstawowym jej składnikiem jest ryż. Do najpopularniejszych dań można zaliczyć Christianos y Moros (czarna fasola z ryżem). Jako dodatek do potraw podawana jest gotowana tzw. malanga (ciemny podłużny korzeń), ziemniaki lub bataty (słodkie ziemniaki).

Na wschodzie Kuby, jako dodatek do dań, często jada się banany (ciemniejsze niż znane nam w Europie), podsmażone i pokrojone w plastry.

Podstawowym mięsem jest wieprzowina, przeważnie w formie steku lekko panierowanego i podsmażonego. Wołowina jest bardzo rzadko podawana, ze względu na wysoką cenę. Pomimo bardzo dużej dostępności ryb, nie są one zbyt często jadane, gdyż uważane są za jedzenie biedaków. Główne napoje alkoholowe to piwo i rum (oraz koktajle z jego użyciem).  

Rum powstaje z fermentacji melasy po produkcji cukru z trzciny cukrowej. Rum leżakujący w beczkach z jasnego drewna lub stalowych jest biały i klarowny, natomiast ten, który leżakuje w beczkach dębowych nabiera złotawego koloru. Nieraz złoty rum zaprawia się dodatkowo ciemnym syropem cukrowym uzyskując ciemnobrązowy mocny trunek. Zawartość alkoholu w rumach waha się od kilkunastu do kilkudziesięciu procent.

Mojito (czyt. mohito) – koktajl alkoholowy, pochodzenia kubańskiego na bazie białego rumu o orzeźwiającym, słodko-kwaśno-miętowym smaku. 

Miasta i zabytki

Hawana - miasto zupełnie wyjątkowe; robią wrażenie zarówno zawalone budynki i odrapane ściany, jak i pięknie odnowione kamienice wpisane na listę światowego dziedzictwa UNESCO; knajpki ze wszechobecną muzyką, salsą, cygarem i mojito; Plac Katedralny i Plac Rewolucji.

Trynidad - stare miasto z klimatem, czas się tu zatrzymał setki lat temu (kolonialna starówka wpisana na listę UNESCO); klatki dla kanarków, zawieszane przez mieszkańców przy wejściach do pomalowanych w ciepłe barwy kamienic; słynie z koronkarstwa; regionalny napój z miodu, rumu i soku cytrynowego, nazywany Chanchanchara. 

Matanzas - miasto mostów (21), kościoły, Pałac Sprawiedliwości, Pałac Junco, Teatr Sauto, zamek

Santiago de Cuba - muzeum Che Guevary

stare amerykańskie samochody - krążowniki z lat 40-tych i 50-tych, zdarzają się nawet i perełki z początków XX wieku; podobno takich zabytków jest na Kubie ok. 60 tysięcy! Widok może niestety wkrótce zniknąć, po zniesieniu zakazu importu nowych aut.  

Przyroda

Lasy stanowią 25% powierzchni Kuby. Rosną tu cedry, hebany, gigantyczne figowce, drzewa mahoniowe, dęby, pinie, palmy i tropikalne namorzyny (mangrowy) porastające linię brzegową. Narodowe kubańskie kwiaty pochodzą z rodziny jaśminów, a inne zachwycające, niezwykle barwne kwiaty to begonie, hibiskusy, oleandry i orchidee. Występują tu nietoperze, krokodyle (mają one status gatunku zagrożonego), kameleony, iguany i jaszczurki. Na wyspie żyje ponad 300 gatunków ptaków – zielonych papug, dzięciołów i uwielbianych przez Kubańczyków - lokalnych tocororo. Pośród egzotycznych namorzynów spotkać można pelikany i flamingi.

 

Wypoczynek i rozrywka

półwysep Varadero - jedne z najpiękniejszych plaż świata, z białym, drobniutkim piaskiem, nad przezroczystym lazurowym Morzem Karaibskim; nowoczesne hotele.

wyprawy katamaranem na jedną z wielu wysp Kuby (za pośrednictwem lokalnych biur podróży)

wędkowanie - np. połowy marlinów

golf - pięknie utrzymane pola w Varadero

korty tenisowe i centrum nurkowe - Varadero

„Jungle tour” z Varadero – dwugodzinna przejażdżka na skuterze, z przystankiem w delfinarium i miejscowym zoo (krokodyle i mnóstwo innych zwierząt).

trekking - w okolicy Vinales w Pinar del Rio lub Sierra Maestra (wejście na Pico Turquino).