państwo w Azji wschodniej, obejmujące historyczne Chiny (bez Tajwanu) oraz Tybet i inne ziemie w Azji Środkowej zamieszkane w sumie przez 56 grup etnicznych. Chiny to najludniejsze państwo świata o populacji przekraczającej 1,3 mld osób. Pod względem powierzchni jest 3. na świecie, a pod względem wielkości gospodarki – 2. (w 2010 r.), po USA. Graniczy z Afganistanem, Bhutanem, Birmą, Indiami, Kazachstanem, Kirgistanem, Koreą Północną, Laosem, Mongolią, Nepalem, Pakistanem, Rosją, Tadżykistanem, Wietnamem. Kraj przebogaty w zabytki i miejsca, których oglądanie dostarcza niezapomnianych wrażeń, nieprzebrana kopalnia atrakcji kulturalnych i przyrodniczych, w podróży towarzyszyć będzie nam nieustanne zadziwienie...

język urzędowychiński (dialekt mandaryński)
język używanychiński i ponad 50 języków mniejszości etnicznych
ustrój politycznyrepublika ludowa
stolicaPekin
powierzchnia9,640,821 km2 (3 na świecie)
liczba ludności1,339,724,852 (1 na świecie)
gęstość zaludnienia139.6/km2 (53 na świecie)
religia

bezwyznaniowcy i ateiści (64%), wyznawcy religii ludowych (20%), buddyści (10%), muzułmanie (2%),

PKB/mieszkańca5,184$
walutayuan (CNY)
kod telefoniczny+86
strefa czasowaUTC +8
Wizy

Obywatele polscy udający się do Chin muszą mieć ważną wizę pobytową lub tranzytową (osoby oczekujące na lotnisku na międzynarodowe połączenia lotnicze nie dłużej niż 24 godziny mogą opuścić lotnisko na podstawie krótkotrwałego zezwolenia uzyskiwanego bezpośrednio przy odprawie paszportowej). Wyjazd z terytorium Chin kontynentalnych do Specjalnej Strefy Administracyjnej Hongkongu i/lub Makao traktowany jest jako opuszczenie granic ChRL i automatycznie anuluje ważność posiadanej wizy jednokrotnej. Planując podróż do tych miejsc, należy pamiętać, aby w chińskich urzędach konsularnych ubiegać się o wizę dwu- lub wielokrotną. Wizę na wjazd do Chin kontynentalnych z Hongkongu lub z Makao można uzyskać w działających tam biurach łącznikowych centralnych władz ChRL, a także za pośrednictwem agencji turystycznej China Travel Service. Jedynie w wyjątkowych sytuacjach wizę można uzyskać na lotnisku. Pobyt na terytorium ChRL bez ważnej wizy (przedłużenie okresu pobytu poza termin ważności wizy) karany jest naliczaną grzywną w wysokości ok. 500 CNY za każdy dzień pobytu bez ważnej wizy. Paszport natomiast powinien być ważny co najmniej 6 miesięcy ponad termin upływu ważności chińskiej wizy. Władze chińskie często nie informują turystów o zamknięciu niektórych granic na czas świąt narodowych, co wielokrotnie już powodowało duże utrudnienia formalne dla planujących opuszczenie w tym czasie terytorium ChRL. Od turystów indywidualnych chińskie urzędy konsularne mogą wymagać okazania biletu powrotnego. Nie ma obowiązku posiadania określonej kwoty pieniędzy na każdy dzień pobytu. Przedłużenia ważności wizy można dokonać jedynie w dużych miastach w Biurach Bezpieczeństwa Publicznego, tzw. gonganju (w Wydziałach Kontroli Ruchu Osobowego Cudzoziemców). Procedura przedłużania ważności wizy trwa zwykle 5 dni roboczych, co należy uwzględnić w planach podróży.

Klimat (kiedy jechać)

Chiny leżą w zasięgu 3 stref klimatycznych: zwrotnikowej (południowe wybrzeża Chin oraz wyspa Hajnan), podzwrotnikowej (zachodnie, środkowe i wschodnie Chiny) i umiarkowanej (północne i północno-wschodnie Chiny).

Południowo-wschodnia i wschodnia część Chin ma typowy klimat monsunowy, co wiąże się z sezonową zmianą kierunków wiatrów, które w lecie wieją znad oceanu nad ląd (pora deszczowa), a w zimie znad lądu na morze (pora sucha); średnie roczne sumy opadów w tej części Chin są największe i wynoszą: 700–1000 mm na wybrzeżu Morza Żółtego, 1500–2000 mm na krańcach południowo-wschodnich, do 3000 mm na wyspie Hajnan; średnia temperatura w styczniu jest tu zróżnicowana od –5°C w Pekinie, 12–16°C na wybrzeżu Morza Południowochińskiego, do 20°C i powyżej na wyspach południowych, w lipcu na całym obszarze wschodnich Chin wynosi 25–30°C. W północno-wschodniej części Chin (klimat umiarkowany chłodny, kontynentalny) średnia temperatura w styczniu wynosi od –30°C na północy do –10°C na południu, w lipcu odpowiednio od 20 do 25°C, a roczna suma opadów 250–1000 mm.

Wewnętrzne i zachodnie obszary Chin mają klimat kontynentalny, skrajnie suchy; średnia temperatura w styczniu jest tu zróżnicowana od –8 do –26°C, w lipcu na większości obszarów 20–25°C (w Kotlinie Kaszgarskiej ponad 30°C); opady poniżej 250 mm (w Kotlinie Kaszgarskiej i na pustyni Ałaszan poniżej 100 mm). Wyżyna Tybetańska ze względu na duże wzniesienie ma klimat chłodny i suchy, ze średnią temperaturą w lipcu poniżej 10°C. Pora deszczowa na całym obszarze Chin występuje w lecie, z maksimum opadów — w lipcu i sierpniu. W lecie i jesienią do wybrzeży południowo-wschodnich docierają tajfuny z ulewnymi deszczami. Na suchych obszarach zachodnich (zwłaszcza w Kotlinie Kaszgarskiej) występują częste burze pyłowe.

Nie ma jednej dobrej pory na podróż do Kraju Środka.

Przepisy prawne

W deklaracji celnej wjazdowej cudzoziemiec ma obowiązek zgłosić wszystkie wartościowe przedmioty, które ma przy sobie (np. kamerę wideo, aparat fotograficzny, odbiornik radiowy, cenną biżuterię). Nie wolno wwozić narkotyków, broni, przedmiotów ostrych, amunicji i materiałów wybuchowych, waluty chińskiej, publikacji uznawanych przez prawo chińskie za szkodliwe (w tym pornografii i wydawnictw krytykujących władze i ustrój ChRL oraz materiałów propagujących działanie zakazanych w Chinach sekt, np. Falungong), żywności, roślin.

Podczas opuszczania terytorium ChRL należy wypełnić tzw. deklarację wyjazdową, zgodnie z którą wolno wywieźć jedynie ograniczoną ilość alkoholu (zwykle jest to 1 litr, nie może znajdować się w bagażu podręcznym), kamer, laptopów, aparatów fotograficznych o wartości przekraczającej 5 tys. CNY, waluty chińskiej w gotówce w kwocie wyższej niż 20 tys. CNY (lub 5 tys. USD), dóbr kultury, zagrożonych gatunków roślin i zwierząt, przekaźników i odbiorników radiowych, a także wszelkich próbek, przedmiotów przeznaczonych do handlu, reklam i ogłoszeń. Bez certyfikatu zakupu nie wolno wywozić dzieł sztuki, rzadkich wydawnictw, wyrobów z kamieni szlachetnych oraz samych kamieni szlachetnych.

Uczestnictwo w jakichkolwiek demonstracjach lub rozdawanie ulotek nie jest tolerowane i może narazić na aresztowanie. Przebywanie w stanie nietrzeźwym w miejscach publicznych nie jest akceptowane i stanowi wykroczenie. Posiadanie i zażywanie narkotyków jest zabronione. Za przestępstwa związane z narkotykami prawo chińskie przewiduje surowe kary, z karą śmierci włącznie.

Dopuszczenie się przez cudzoziemców drobniejszych wykroczeń skutkuje zwykle natychmiastowym wydaleniem z Chin. Prostytucja jest zakazana, cudzoziemcom za korzystanie z niej grożą wysokie grzywny oraz kara pozbawienia wolności do 10 dni.

Zdrowie

Ważna książeczka szczepień jest wymagana, jeśli turysta przybywa z kraju lub regionu umieszczonego na liście zagrożeń epidemiologicznych WHO. Przed przekroczeniem granicy należy wypełnić deklarację zdrowotną. Nie wpuszcza się do Chin chorych na gruźlicę, trąd, tyfus i cholerę, osób zarażonych wenerycznie, a także chorych psychicznie. Od czasu epidemii SARS, tj. od kwietnia 2003 r., podróżni są obowiązani do zgłaszania chińskim służbom sanitarno-epidemiologicznym takich objawów jak wysoka gorączka, kaszel, symptomy przeziębienia. Wszystkim podróżnym przybywającym do Chin mierzona jest przy użyciu elektronicznych skanerów temperatury ciała. W Chinach nadal odnotowuje się zwiększoną liczbę zachorowań na żółtaczkę pokarmową typu A – zalecane jest szczepienie profilaktyczne. Turyści często uskarżają się na biegunki i zatrucia pokarmowe – przyczyną takich dolegliwości jest najczęściej żywienie się w przygodnych zakładach gastronomicznych nie przestrzegających norm sanitarnych. Aby uniknąć dolegliwości gastrycznych, produkty spożywcze, szczególnie owoce, należy dokładnie myć przed spożyciem. Nie jest wskazane picie nie przegotowanej wody z kranu. W południowej części Chin, na południe od 25. równoleżnika, występuje zagrożenie amebą, malarią, gorączką tropikalną. W regionach wiejskich Chin południowych występuje zagrożenie wirusowym zapaleniem opon mózgowych, które jest roznoszone przez komary. W Tybecie i w innych regionach wysokogórskich nie należy pić nie przefiltrowanej wody.

Opieka medyczna – poza rejonami głębokiego interioru (Tybet, Xinjiang, Gansu, Qinghai, Mongolia Wewnętrzna, część Sichuanu, Guizhou i Yunnanu) – nie stanowi problemu. W wielkich miastach działają szpitale wszystkich specjalności, wyposażone w najnowocześniejszą aparaturę medyczną. Opłata za wizytę u lekarza wynosi od 20 do 100 USD. Cena za dobę pobytu cudzoziemca w szpitalu wynosi od 60 do 200 USD i nie obejmuje kosztów usług medycznych, badań ani leków, za które płaci się dodatkowo. Koszty operacji wynoszą od kilkuset dolarów amerykańskich do kilkudziesięciu tysięcy. W największych miastach Chin w zagranicznych klinikach usługi medyczne i stomatologiczne świadczone są na światowym poziomie, co wiąże się z niezwykle wysokimi kosztami (wizyta lekarska od 90 USD). Ze względów praktycznych przed przyjazdem do Chin lepiej zaopatrzyć się w podstawowe leki krajowe, gdyż popularne jest tu leczenie specyfikami medycyny chińskiej, które nie mają odpowiedników w polskiej farmakologii. Osoby ze schorzeniami układu krążenia powinny unikać podróży do rejonów wysokogórskich (Tybet, Sichuan, Yunnan, Qinghai, Gansu, Xinjiang). Wybierając się do Chin, należy koniecznie uwzględnić występujące w ostatnim czasie zagrożenie wirusem ptasiej grypy. Aby nie narażać się na ryzyko infekcji, należy unikać podróżowania po prowincjach, w których wykryto ogniska choroby (np. Tybet, Qinghai, Xinjiang, Mongolia Wewnętrzna), nie jeść mięsa drobiowego niewiadomego pochodzenia, unikać styczności z ptactwem, jak również dokładnie śledzić sytuację epidemiologiczną.

Bezpieczeństwo

Mimo odnotowywanego z roku na rok wzrostu liczby czynów kryminalnych poziom przestępczości w Chinach jest wciąż stosunkowo niski. Najczęstsze są kradzieże kieszonkowe w miejscach uczęszczanych przez turystów. Obecnie cudzoziemcy – kilka lat temu chronieni jeszcze przez prawo chińskie – podlegają tym samym restrykcjom co obywatele ChRL; w niektórych przypadkach można nawet mówić o dyskryminacji oraz wymuszaniu dużych kwot pieniężnych. Warto w związku z tym ze szczególną uwagą odnosić się do przepisów ruchu drogowego, jak również nie uczestniczyć w sytuacjach potencjalnie zagrażających własnemu bezpieczeństwu, bowiem sprawy sądowe ciągną się w Chinach latami, a interwencje urzędów konsularnych często nie są respektowane przez lokalne władze. Polskie urzędy konsularne mają do czynienia z licznymi przypadkami kradzieży dokumentów podróży. Należy wówczas natychmiast udać się na najbliższy posterunek policji w celu uzyskania zaświadczenia o kradzieży paszportu. Zdarzają się także przypadki wymuszeń pieniędzy w wątpliwej jakości lokalach rozrywkowych, punktach masażu itp. oraz napady na turystów zagranicznych przebywających w odludnych miejscach (np. biwakujących „na dziko”). Nowym zjawiskiem zgłaszanym przez turystów jest kilkakrotne ściąganie należności z konta bankowego podczas płacenia rachunku kartą płatniczą – zwłaszcza w restauracjach, barach, sklepach oraz podczas pobierania pieniędzy z bankomatów. Cudzoziemcy często wypożyczają w Pekinie rowery, a właściciele wypożyczalni żądają w zastaw dokumentów. Jeżeli zdarzy się kradzież pojazdów, właściciele żądają odszkodowań sięgających kilkuset dolarów. W lokalach zaleca się pilnowanie swoich napojów w celu uchronienia się przed dodaniem do nich niepożądanych substancji.

Waluta i ceny

1.00 CNY = 0.158797 USD

 

W Chinach można wypłacić gotówkę bezpośrednio z bankomatów przy pomocy międzynarodowej karty kredytowej lub debetowej w bankomatach banków chińskich, na których znajduje się logo Maestro lub Visa.

Najdroższe w Chinach są wstępy do atrakcji turystycznych - 3-25$

Ceny różnią się w zależności od miejsca, najdrożej jest w Pekinie, Szanghaju, Hongkongu, Macao i Guǎngzhōu.

 

obiad - tani bar - 1.5-3$, restauracja - 6-12$

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 20-30$; Hongkong (40$)

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - powyżej 50$

 

Noclegi

Udając się w podróż po Chinach, należy pamiętać, że nie wszystkie hotele są uprawnione do przyjmowania cudzoziemców. Najtańsze hotele, gościńce i noclegownie są zazwyczaj otwarte tylko dla Chińczyków i odmawiają przyjęcia cudzoziemców.

 

tani hotel - 4-10$ / osobę

hotel średniej klasy - 20-40$ za pokój jedno- lub dwuosobowy

Transport tam/z powrotem

ok.1500zł bilet powrotny - Aeroflot, Emirates lub Qatar Airlines do Pekinu lub Szanghaju.

Transport na miejscu

Niemal całe terytorium ChRL jest dostępne dla cudzoziemców, z wyjątkiem oznakowanych stref wojskowych, stref przygranicznych oraz innych obszarów, do których wstęp jest ograniczony. Odstępstwem od tej reguły są regiony, w których przyjmuje się wyłącznie zorganizowane grupy turystyczne (np. Tybet, północno-zachodni Xinjiang, niektóre parki narodowe). Planując wyjazd do Tybetu, należy wcześniej uzyskać zezwolenie na podróż. Można je otrzymać, wykupując świadczenia turystyczne w uprawnionym miejscowym biurze podróży (pakiet usług zawiera zwykle dojazd do Tybetu i transport na miejscu, noclegi, organizację wycieczek itp.).

Samolot. Dobrze rozwinięta siatka połączeń wewnętrznych między większymi miastami.

Samochód. Cudzoziemiec nie może wjechać na terytorium Chin własnym samochodem. Może jednak wynająć lub kupić samochód, jeśli zda egzamin i otrzyma chińskie prawo jazdy. Międzynarodowe prawo jazdy nie jest honorowane.

Pociąg. Najbezpieczniejszym i dość tani środek transportu (zależnie od klasy pociągu)

Autobus. Stan techniczny autobusów jest bardzo zróżnicowany - od nowych, luksusowych autokarów z wszelkimi wygodami oraz profesjonalną obsługą do zrujnowanych, starych autobusów, których stan techniczny może budzić poważne zastrzeżenia, a podróżowanie nimi, szczególnie po górskich drogach Chin południowych, może wiązać się z ryzykiem. W Chinach kursują także autobusy sypialne.

Prom. Popularne spływy Jangcy.

Taksówki. Tanie.

Rower. Rowery w Chinach są wszędzie. Turysta może łatwo rower wypożyczyć albo kupić.

Metro. Bardzo dobrze rozwinięte w Pekinie i Szanghaju. Metro działa też w innych największych miastach.

 

Warto wiedzieć

W Chinach nie spotyka się szczególnych restrykcji związanych ze zwiedzaniem przez turystów miejsc kultu. W klasztorach buddyjskich, świątyniach taoistycznych i meczetach islamskich należy zachowywać się z szacunkiem właściwym miejscom religijnym i respektować obowiązujące tam zalecenia, np. nie fotografować wnętrz zwiedzanych obiektów.

Tam gdzie kelnerzy nie mówią po angielsku, należy wybierać restauracje z ilustrowanym menu.

Kuchnia

Kuchnia chińska to zbiorcza nazwa wszystkich zwyczajów kulinarnych ludów mieszkających w Chinach, a często również w innych krajach wschodniej i południowo-wschodniej Azji. Mimo wielu cech wspólnych (np. duża ilość warzyw), między regionami Chin występują bardzo duże różnice pod względem używanych składników, przypraw oraz sposobów przyrządzania.

- kuchnia pekińska - kuchnia północnych Chin, oparta na tradycjach kulinarnych prowincji Hebei i Szantung. Podstawą pożywienia są pszenne bułeczki gotowane na parze oraz makaron. Dania z ryżu należą do rzadkości. Duży wpływ na kuchnię tego regionu mieli w przeszłości Mongołowie, wprowadzając dania mięsne, opiekane na rożnie i smażone.

- kantońska - kuchnia południowych Chin (okolic Kantonu oraz Hongkongu), najbardziej znana na Zachodzie, używająca głównie ryżu i drobno posiekanych składników szybko smażonych na woku. W morskich regionach Chin dominują potrawy z ryb i owoców morza.

- szanghajska - kuchnia wschodnich Chin (miasta Szanghaj, Suzhou, Hangzhou i Nankin, charakteryzująca się słodkim smakiem (brązowy cukier dodaje się często do dań mięsnych). Słynie z ryb i owoców morza.

- syczuańska - kuchnia Chin zachodnich, oparta na wołowinie, bardzo pikantna. Słynie z potraw wędzonych.

- hunańska - kuchnia regionów centralnych, położonych wzdłuż rzeki Jangcy, ryżowego zagłębia Chin. Bardzo pikantna.

- fukieńska - kuchnia południowo-wschodnich Chin, znanych z najlepszego sosu sojowego, pierożków i wielkiej różnorodności zup.

- sinciang - kuchnia północno-zachodnich Chin, najbardziej odmienna, w której widoczne są wpływy Azji Środkowej. Nie ma tam ryżu, więc używane są różne zboża. W niektórych regionach tej części kraju dominuje islam, nie je się tam zatem popularnej na południu wieprzowiny. Stosuje się gotowanie na wolnym ogniu w glinianym garnku.

- nyonya - odmiana kuchni chińskiej spotykana w Malezji i Singapurze, będąca skrzyżowaniem upodobań chińskich i malajskich.

- chaozhou - kuchnia regionu Chaoshan w prowincji Guangdong, słynąca z owoców morza i delikatnych, wykwintnych dań.

Dla kuchni chińskiej charakterystyczne są: tofu, sos sojowy, pieprz syczuański, sos hoisin (słodko-pikantny sos sporządzany na bazie soi z przyprawami, o czerwono-brązowej barwie), sos ostrygowy.

Powszechnie pije się herbatę, głównie zieloną, wrzątek do podręcznych termosików dostępny jest w wielu miejscach użyteczności publicznej np. na dworcach i w pociągach.

W Chinach jada się praktycznie wszystko... , łącznie z psami i szczurami.

Potrawy zwykle je się pałeczkami z miseczek.

Miasta i zabytki

Pekin - fascynujące miasto zasnute smogiem; Zakazane Miasto, Plac Tiananmen z wizerunkiem Mao z latawcami i chorągiewkami, Park Letni, Park Świątyni Nieba i Ołtarz Modłów o Dobre Zbiory; obiekty olimpijskie z 2008r. (stadion "Ptasie Gniazdo", pływalnia Olimpijska Water Qube podświetlona po 17.30, Pagoda Olimpijska, mur, na którym są wypisane nazwiska wszystkich sportowców, którzy zdobyli medale olimpijskie); Wielki Mur (Badaling lub mniej zatłoczone miejsca np. Mutianyu czy Huanghuang).

Chengde - Letnia rezydencja cesarzy nad Pekinem.

Datong - Yungang Caves - ok. 60 jaskiń z wizerunkami buddy.

Wiszący Klasztor koło Datongu

Groty Smoczej Bramy w Longmen

Xian - dawna stolica, Stare Miasto otoczone murem, Pagoda Wielkiej Gęsi, Wieża Bębnów, Wieża Dzwonów, Wielki Meczet; w pobliżu Terakotowa Armia.

Shaolin - kolebka kung-fu

Tama Trzech Przełomów na Jagcy (największa na świecie)

Leshan - największy posąg Buddy na świecie (wysokość 71m)

Dali - starożytne miasteczko otoczone murem, zabytkowa, wymyślnie iluminowana architektura, szczególnie piękna po zmroku,  Trzy Pagody; w pobliżu targ mniejszości narodowych w Jangwei.

Lijiang - cudownie oświetlone miasteczko z setkami czerwonych lampionów, z kanałami krystalicznie czystej wody z kolorowymi rybkami; piękna, drewniana architektura, mostki, noria (młyn wodny), wąskie, brukowane uliczki i przytulne knajpki; mniejszości narodowe, w tym Naxi; park Black Dragon Pool - muzeum ludu Naxi, próbki pisma piktograficznego - jedynego, do dziś będącego w użyciu, pisma obrazkowego na świecie.

Zhongdian - mniejszości narodowe Bai, Hui, Yi, Naxi; klimatyczne Stare Miasto, bardzo ciekawy buddyjski klasztor - Ganden Sumtseling Gompa.

Litang - Tybet poza Tybetem - na 4100m n.p.m.; buddyjski klasztor, ciekawy targ.

Kangding - w okolicy można zobaczyć dość drastyczne "powietrzne" tybetańskie pogrzeby, w których można uczestniczyć, pod warunkiem, że nie będzie się robić zdjęć.

Nankin - zabytki z czasów panowania dynastii Ming; mury miejskie liczą 33,4 km długości, 12 m wysokości i 7 m grubości! - zachowało się 2/3 muru i 13 bram; Mauzoleum Sun Jat-sena, który uważany jest za ojca współczesnych Chin , grobowce cesarskie; Świątynia Konfucjusza; świątynie buddyjskie. 

Szanghaj. Najdynamiczniejsze chińskie miasto, o bardzo „zachodnim” charakterze; Warto wjechać na samą górę najwyższego budynku w Szanghaju i Chinach zarazem, tzw. „Open Air’a” (SWFC Building). 

Tongli i Zhouzhuang koło Szanghaju - oba miasta leżące kiedyś na trasie Wielkiego Kanału zachowały wciąż wystrój z tamtych czasów.

Pingyao. Doskonale zachowane miasto z czasów Mingów, zbudowane wg zasad feng shui.

Tulou koło Yongding - mające około tysiąca lat „ziemne budynki” (tulou) jednej z mniejszości etnicznych Chin – Hakka.

Dandong. Most łączący Chiny z Koreą. Są tu też resztki starego, który zbombardowali Amerykanie. Stary most jest obecnie muzeum, można się po nim przespacerować. Jest tu też muzeum poświęcone zwycięstwu Chińskiej Republiki Ludowej nad USA w wojnie koreańskiej!

Muzeum Kultury Seksualnej Chin w Tongli

Opera Syczuańska i Pekińska

 

Tybet: Lhasa (Pałac Potali, klasztor Jokhang, Drepung, Sera i Ganden), klasztor Tashilhunpo w Shigatse, klasztor w Samye, Chimphu - miejsce medytacji, Tsetang - Zamek Yumbu Lhakang, Gyantse - zamek i klasztor Kumbum; Rongbuk - urokliwy klasztor z niesamowitym widokiem na Mt. Everest, jeden z najwyżej położonych klasztorów na świecie (na wysokości 5100m. n.p.m.); klasztor Reting - położony w zagajniku ponad tysiącletnich drzew, w okolicy Namtso Lake.

 

Hongkong: piękne, zielone wzgórza kontrastują z wysokimi, 70-piętrowymi blokami mieszkalnymi i futurystycznymi biurowcami; panorama ze Wzgórza Wiktorii, oceanarium, plaże w Zatoce Repulse; Lautau - największa wyspa w archipelagu, jest tam 7 więzień i najpiękniejsze w całej okolicy plaze i największy siedzący budda z brązu, klasztor, wioska rybacka Tai O.

 

Macao  - dominuje europejska (portugalska) architektura, obok buddyjskich świątyń jest tu wiele chrześcijańskich kościołów, królestwo hazardu.  

 

Przyroda

Tiger Leaping Gorge - 16km długi, wysokość ścian dochodzi do 3900m; wokół pięciotysięczne olbrzymy.

Giant Panta Breeding Research koło Chengdu - jeden z 13 rezerwatów, stworzonych dla ochrony ginącego gatunku Pandy Wielkiej

Shilin - kamienny las

Tybet:  niesamowite święte jezioro Nam Tso na 4700m n.p.m., baza pod Everestem (z Rongbuk), przejazd "Autostradą Przyjaźni" przez P.N. Czomolumgma wśród himalajskich ośmiotysięczników;

Jezioro Manasarowar - na wysokości 4727 m - najwyższe jezioro świeżej wody na świecie, zasilane wodą z lodowców.

Yangshuo, okolice Guilin: kapitalne krasowe Wzgórza Guilin i przepiękna Jaskinia Trzcinowego Fletu

tarasy ryżowe w Yuanyang

Góry Changbei Shan - najpiękniejsze góry Chin. Ich szczyty wznoszą się na pograniczu chińsko – koreańskim i stanowią największy park narodowy w całych Chinach. Jego szczytowym punktem jest krystaliczne Jezioro Tian Qi („Niebiańskie”), dawny wulkan leżący na wysokości 2194 metry nad poziomem morza, o szerokości 13 kilometrów, otoczony 16 górskimi szczytami.

Wypoczynek i rozrywka

trekking - 53km wokół Mt. Kailash (6714m. n.p.m.) na Tybecie - Święta Góra czterech wielkich religii: hinduizmu, buddyzmu, dżinizmu i bone; na święte góry Chin (dwóch grup gór, jednej związanej z taoizmem i drugiej z buddyzmem) np.Tai Shan, Hua Shan, Wutai Shan, Emei Shan;

najwyżej położona linia kolejowa na świecie: Pekin - Lhasa

rejsy - po rzece Li.

wypoczynek: Wyspa Gulang koło Xiamenu, okolice Yuanyang czy Yangshuo