państwo położone w Azji na półwyspie Azja Mniejsza, a częściowo również w Europie. Część europejska – Tracja – stanowi 3% powierzchni i oddzielona jest od części azjatyckiej morzem Marmara oraz cieśninami Bosfor i Dardanele. Turcję od północy otacza Morze Czarne, od zachodu Morze Egejskie i Morze Marmara, a od południa Morze Śródziemne. Graniczy z Bułgarią, Gruzją, Grecją, Iranem, Irakiem i Syrią. Imponujące zabytki, na czele z Hagia Sophią, Błękitnym Meczetem, Efezem i Górą Nemrut, unikalne krajobrazy Kapadocji, cud przyrody Pammukale, piękne, słoneczne plaże, świetne warunki do uprawiania sportów wodnych i świetna kawa. 

język urzędowyturecki
język używanyturecki, kurdyjski, arabski i inne; w miejscach turystycznych angielski
ustrój politycznyrepublika parlamentarna
stolicaAnkara
powierzchnia783 562 km² (37 na świecie)
liczba ludności74.724.269 (18 na świecie)
gęstość zaludnienia97/km2 (108 na świecie)
religiamuzułmanie sunnici (99%), prawosławni i inni (1%)
PKB/mieszkańca10,106$
walutalira turecka (TRY)
kod telefoniczny+90
strefa czasowaczas zimowy: UTC +2, czas letni: UTC +3
Wizy

Od obywateli polskich wymagane są wizy uprawniające do wjazdu i pobytu na terenie Turcji. Nie ma możliwości wjazdu za okazaniem dowodu osobistego.

Od dnia 1 marca 2011 roku obywatelom polskim, posiadającym paszporty zwykłe, na przejściach granicznych Republiki Turcji jest wydawana wielokrotna wiza turecka uprawniająca do pobytu łącznie do 90 dni w ciągu 180 dni jej ważności (licząc od daty pierwszego wjazdu), w formie naklejki wklejonej do okazanego przy wjeździe do Turcji paszportu, za opłatą w wysokości 20 USD/15 EUR. W związku z powyższym obywatele polscy przy wjeździe do Turcji winni posiadać paszporty ważne na okres co najmniej 6 miesięcy od daty wjazdu.

Wydawane na przejściach granicznych wizy w formie naklejki są wyłącznie wizami turystycznymi.

Osoby przyjeżdżające indywidualnie mogą być poproszone o okazanie środków finansowych na czas pobytu, przy czym zależy to głównie od woli urzędnika. W przypadku samowolnego przedłużenia pobytu na podstawie wizy turystycznej należy liczyć się z karą pieniężną w wysokości zależnej od czasu przedłużenia pobytu, nie mniejszej jednak niż 100 USD, oraz z zakazem ponownego wjazdu do Turcji proporcjonalnie do okresu nielegalnego pobytu na jej terytorium. W skrajnych przypadkach, np. przedłużenia pobytu o kilka miesięcy, możliwa jest również deportacja (na koszt osoby deportowanej) oraz zakaz wjazdu do Turcji na czas nieokreślony.

Szczegółowe informacje na temat uzyskania wiz podane są na stronie internetowej: http://www.e-konsolosluk.net/

Klimat (kiedy jechać)

Turcja leży w strefie klimatów podzwrotnikowych. Na wybrzeżach jest to klimat morski typu śródziemnomorskiego. Średnia temperatura stycznia wynosi od 5 do 10°C, a lipca od 25 do 30°C.
Środkowa i wschodnia Turcja ma natomiast klimat kontynentalny suchy. Zima jest mroźna ze średnią temperaturą stycznia od (-5)°C w centrum kraju do (-15)°C na krańcach wschodnich. Lata są upalne, gdyż średnia temperatura lipca wynosi od 25°C w centrum do 32°C na południowym-wschodzie.
Najwięcej opadów przypada na jesień i zimę. Roczna suma opadów waha się od 200-300 mm w środku kraju i 500-700 mm na wybrzeżach do ponad 2000 mm w górach Taurus. We wschodniej części Gór Pontyjskich opady przekraczają nawet 3000 mm.

Najlepiej jechać: na zwiedzanie - od marca do maja i od połowy września do listopada, jeśli na plażowanie: od kwietnia do października (ale trzeba pamiętać, że latem może być zbyt gorąco).

Przepisy prawne

Nie wolno wywozić z Turcji przedmiotów o charakterze zabytkowym, historycznym - nawet najmniejszych wręcz kawałków starych rzeźb, płaskorzeźb itp.

W Turcji obowiązuje zakaz posiadania broni bez zezwolenia. Nie można też mieć noży o ostrzach dłuższych od palca serdecznego ani noży sprężynowych. Obowiązuje całkowity zakaz posiadania narkotyków, nawet na potrzeby własne. Zaleca się, by osoby, które pozostawiały samochód bez nadzoru, sprawdziły przed wyjazdem, czy nie ma śladów ingerencji (czy nie umieszczono w pojeździe narkotyków bez wiedzy właściciela pojazdu).

Na terenie Turcji znajduje się dużo wyraźnie oznakowanych obiektów wojskowych. Nie należy w ich pobliżu robić zdjęć, zatrzymywać się, rozbijać namiotu itp.

Zdrowie

Służba zdrowia jest w znacznym stopniu prywatna. Wizyta u lekarza (bez zabiegów) może kosztować od 100 USD wzwyż, dzień pobytu w szpitalu - od 500 USD. Zabiegi są bardzo drogie. Aby uniknąć problemów z płatnościami za leczenie szpitalne należy posiadać odpowiednie ubezpieczenia lub możliwość płatności kartą kredytową. Większe szpitale mają podpisane umowy z ubezpieczycielami i honorują polisy ubezpieczeniowe. W mniejszych miejscowościach należy liczyć się z koniecznością dokonania opłaty gotówką (trzeba wówczas wziąć fakturę za usługę i wystąpić o zwrot kosztów do ubezpieczyciela). Wyposażenie szpitali jest na dobrym poziomie.

Nie ma wymogu dokonywania szczepień, jednak zaleca się szczepienia przeciwko żółtaczce, gdyż w razie poważniejszych zabiegów medycznych (np. operacji) wymaga się okazania zaświadczenia o szczepieniu. Brak zagrożeń epidemiologicznych.

Bezpieczeństwo

Wobec stale napiętej - szczególnie we wschodniej części kraju - sytuacji politycznej, przypomina się turystom o możliwości wystąpienia na terenie Turcji zdarzeń takich jak zamachy bombowe, terrorystyczne, akty przemocy, itp., na które mogą przypadkowo być narażeni podróżujący Polacy.

Mając na uwadze zminimalizowania ryzyka uczestniczenia w takim wydarzeniu zalecamy zachowanie podstawowych i uniwersalnych zasad bezpieczeństwa podróżowania, takich jak:

unikanie zgromadzeń, miejsc zatłoczonych, które mogą być łatwym celem ataku bombowego czy terrorystycznego,

unikanie podróży do miejsc (szczególnie położonych we wschodniej Turcji), w których toczą się konflikty, demonstracje, itp.,

zachować rozsądek i środki ostrożności podczas korzystania z publicznych środków transportu i przebywania w miejscach publicznych (centra handlowe, targi, dworce autobusowe, itp.).

W związku z działaniami mafii narkotykowej kierowanej przez obywateli państw afrykańskich przestrzegamy aby unikać propozycji przewozu narkotyków lub przewozu bagażu przekazanego od innej osoby, który może zawierać ukryte narkotyki.

Waluta i ceny

1.00 TRY = 0.570488 USD

 

obiad/lunch - 1-1,5$ - kebab; 8-12$ - restauracja

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 30-45$ (poza Stambułem, Izmirem, Ankarą i miejscowościami turystycznymi na wybrzeżu); 40-50$

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - 45-70$

Noclegi

hostel - od 13$/osobę wzwyż

pensjonat/tani hotel - od 8$ (wschodnia Turcja) po 35$ za pokój dwuosobowy (Stambuł)

Transport tam/z powrotem

od ok.400-500zł powrotny bilet lotniczy – połączenie z lotnisk lokalnych do Londynu Luton (tanie linie), Londyn Luton lub Stansted – Stambuł (easy jet, fly thomas cook) albo nieco drożej loty z Berlina (Air Berlin, Pegasus Airlines, Onur Air).

Transport na miejscu

Samolot. Bardzo dobra siatka połączeń. Ceny niekiedy bywają zaskakująco niskie.

Autobus. Komfortowe i wygodne.

Dolmusz (minibus) - popularny środek transportu w miastach i na niewielkie odległości, często zatłoczony.

Samochód. Bardzo dobre drogi (poza wschodem), ale kierowcy często nie respektują przepisów.

Pociąg. Słabo rozwinięta sieć połączeń, pociągi są tańsze, ale wolniejsze; najpopularniejsza trasa: Ankara-Istambuł

Prom. W Istambule, przez jezioro Van, do Grecji i na Cypr.

Taksówki. Często brak taksometrów, raczej drogie; najlepiej targować się jeszcze przed wejściem do taksówki.

Autostop. Działa bardzo dobrze.

Warto wiedzieć

Szczególnie we wschodnich rejonach Turcji w okresie ramadanu restauracje są nieczynne aż do godziny iftar (zachód słońca), o której można zjeść pierwszy posiłek. Do tej godziny należy unikać jedzenia czegokolwiek i picia w miejscach publicznych (na ulicy, w parku itp.).

Kuchnia

Kuchnia turecka nastawiona jest na dania mięsne, jednak w bogatym menu można znaleźć również dania dla wegetarian oraz ryby i owoce morza (na wybrzeżu).

Warzywa często są traktowane jako osobne dania, smażone z cebulą i pomidorami w bardzo dużej ilości oliwy z oliwek, z solą, cukrem, czasem czosnkiem, podawane na zimno. Jednym z bardziej znanych dań tego rodzaju jest imambayıldı - faszerowany bakłażan w oliwie. Najsłynniejsze danie – kebab (danie z rusztu lub smażone w małych kawałkach) – jest przykładem współczesnej, prostej kuchni tureckiej.

Inne popularne dania, to: meze – przystawki podawane z alkoholami, börek – rodzaj pierogów z ciasta z farszem mięsnym, serowym lub warzywnym, dolma – warzywa z farszem lub liście winogron w które zawija się ryż z mięsem, köfte – gotowane lub pieczone mięso, pilav – dania ryżowe.

Turcy piją herbatę podawaną w małych szklaneczkach, bardzo gorącą i słodką. Kawa podawana jest na trzy sposoby: słodka şekerli, bez cukru sade i półsłodka orta. Popularne są także soki i napary wiśniowe i jabłkowe.

Narodowym napojem Turków jest rakı - anyżowa wódka o lekkim smaku lukrecji. Podawana silnie schłodzona i zmieszana pół na pół z wodą staje się koloru mlecznego i nazywana jest "mlekiem lwa".

Desery tureckie można podzielić na dwa rodzaje: mleczne oraz na słodkie ciasta. Do najpopularniejszych deserów można zaliczyć: baklava, kadayifi, helva, lokum i acibadem kurabiyesi. Popularny jest też ayran – słonawy i dość rzadki jogurt do picia. Zimą pija się salep- robi się go z korzenia jednego z gatunków storczyka, gotuje z mlekiem i cynamonem.

Miasta i zabytki

Stambuł - jedyne w świecie miasto położone na dwóch kontynentach; pałac sułtański Topkapi z haremem i skarbcem, bazylika Hagia Sophia, Błękitny Meczet, pozostałości antycznego hipodromu, kościół na Chorze z bizantyjskimi mozaikami, cysterny zwane Zatopionym Pałacem, Muzeum Mickiewicza w domu, w którym zmarł w 1855, bazar Egipski i Kryty, Wieża i most Galata.

Troja - stanowisko archeologiczne znane z "Iliady"; koń trojański (UNESCO). 

Pergamon - wyrósł w III wieku p.n.e. na szczycie samotnej góry. Po słynnym ołtarzu (jest w berlińskim muzeum Pergamońskim) został tylko niepozorny piedestał, ale zachowało się sporo innych budowli, jak wbudowany w zbocze teatr na 10 tys. osób czy kolumny świątyni Trajana. To tutaj znajdowała się jedna z najsłynniejszych starożytnych bibliotek, na potrzeby której wynaleziono pergamin.

Efez - fantastycznie zachowane starożytne miasto: świątynie, nimfeony, agory, teatr i imponująca fasada biblioteki; samotna kolumna to jedyna pozostałość Artemizjonu - świątyni Artemidy zaliczanej do siedmiu cudów świata, a spalonej w 356 r. p.n.e.; Maryemana - miejsce czczone przez chrześcijan i muzułmanów, w którym podobno ostatnie lata życia spędziła Maryja, matka Jezusa. 

Didima - stanowisko archeologiczne na terenie współczesnej miejscowości Didim w zachodniej Turcji. Zachowały się tu ruiny miasta oraz starożytnej świątyni poświęconej Apollinowi, ze słynną wyrocznią obsługiwaną przez kapłanów z greckich Delf.

Góra Nemrut - porozrzucane na zboczu potężne głowy i fragmenty reliefów to pozostałość sanktuarium z I w. p.n.e. propagującego kult króla Antiocha I; na trzech wielkich tarasach ustawiono gigantyczne posągi przestawiające władcę oraz bogów greckich i perskich.   

Dogubeyazit - w okolicy znajduje się XVIII-wieczny pałac Ishak Pasha Sarayi - składa się z 366 pokoi, z których część służyła jako harem.

Urfa – tu urodził się i żył Abraham; w wąskich kanałach pływają święte ryby – karpie. 

Diyarbakir – miasto Kurdów. Stare, otoczone ogromnym bizantyjskim murem, wszystkie budynki zbudowane z czarnego i białego kamienia.

Hasankeyf - zaginione miasto nad rzeką Tygrys - można tam podziwiać zamek, twierdzę i miasto wykute w skale.

Ani - niegdyś „Miasto 1001 kościołów”- zrujnowana i opuszczona przed laty stolica średniowiecznego armeńskiego królestwa; najstarsze budynki pochodzą z IX wieku i ciągle można je oglądać.

Antakya - jedno z najstarszych miast w Turcji, założone w III wieku p.n.e. z bogatą historią; słynie z pokojowego współżycia trzech religii – chrześcijaństwa, judaizmu i islamu; kościół, w którym kazania głosił św. Piotr (St. Pierre Kilisesi), muzeum mozaik z niesamowitymi rzymskimi i greckimi mozaikami.

Trabzon - XIII wieczny, bizantyjski Kościół Hagia Sofia z przepięknie zachowanymi, kolorowymi freskami.

Safranbolu - stare, osmańskie miasto może poszczycić się wspaniale zachowanymi budynkami z epoki sułtanów. Z XIV wieku pochodzą: Stary Meczet, Stara Łaźnia oraz Medresa Süleymana Paszy; niesamowity klimat.

Edirne - Meczet Selimiye - uważany za jedno z najwspanialszych osiągnięć architektury islamskiej.

Hamam - łaźnia turecka - rozkosz dla ciała i ducha. 

Przyroda

Pammukale - "Bawełniany Zamek"- śnieżnobiałe wapienne tarasy wypełnione wodą ze źródeł termalnych; koniecznie trzeba zobaczyć! Na górze ruiny Hierapolis.

Kapadocja - księżycowe krajobrazy tufów wulkanicznych, skalne grzyby, wykute w skałach, ozdobione freskami bizantyjskie kościoły z IX-XI w., wykute w skałach domy i twierdze (np. w Ortahisar), warsztaty obróbki onyksu czy ceramiki.

Jezioro Van - bezodpływowe, słone jezioro leżące na Wyżynie Armeńskiej, największe i najgłębsze w Turcji. 

Wypoczynek i rozrywka

plaże - wiele pięknych plaż nad czterema morzami, część ze wspaniałym złotym piaskiem i szafirową wodą np. „Plaża Kleopatry”(Alanya), „Lara" (okolice Antalyi), „Long Beach” (Kuşadas), „Moonlight" (Kemer) i wiele innych.     

nurkowanie - okolice Antalyi, Bodrum, Kas, Kemer, Kusadasi, Marmaris i Icmeler.

kite/wind surfing np. Bodrum, Zatoka Alacati (zachodnie wybrzeże)

żaglówki - na ciepłych wodach Morza Egejskiego i Śródziemnego.

paralotnie - Oludeniz

trekking - południowo-wschodnie tereny Turcji.

wspinaczka skałkowa - np. Geyikbayiri koło Antalya

loty balonem w Kapadocji!

sporty zimowe - Anatolia (standard ośrodków porównywalny z polskimi).