państwo śródlądowe w Europie Środkowej, graniczy ze Słowacją, Ukrainą, Rumunią, Serbią, Chorwacją, Słowenią i Austrią. Kapitalne zabytki Budapesztu czy Peczu, klimatyczne tradycyjne wsie, urokliwe wybrzeża Balatonu, rejony winiarskie z możliwością degustacji, niezliczona ilość uzdrowisk i źródeł termalnych i niesamowite jaskinie.

język urzędowywęgierski
język używany

węgierski, języki cygańskie, rumuński, ukraiński, chorwacki; w miejscach turystycznych angielski,

ustrój politycznyrepublika
stolicaBudapeszt
powierzchnia93,030 km2 (109 na świecie)
liczba ludności9,979,000 (83 na świecie)
gęstość zaludnienia107.2/km2
religiakatolicy (63%), kalwiniści (20%), luteranie (5%), protestanci, bezwyznaniowcy i pozostali (12%)
PKB/mieszkańca14,808$
walutaforint (HUF)
kod telefoniczny
strefa czasowaczas zimowy UTC +1, czas letni UTC +2
Wizy

Obywatele polscy korzystają z prawa do swobodnego przepływu osób w ramach Unii Europejskiej/Europejskiego Obszaru Gospodarczego. Dokumentem podróży uprawniającym do bezwizowego wjazdu i pobytu (niezależnie od jego celu) na terytorium Republiki Węgierskiej do 90 dni jest ważny paszport bądź dowód osobisty. Przed wyjazdem należy się upewnić, czy dokument jest w wystarczająco dobrym stanie technicznym i pozwala na stwierdzenie tożsamości. Ograniczenia swobodnego przemieszczania się i pobytu mogą mieć miejsce jedynie w przypadkach zagrażających polityce bezpieczeństwa państwa i zdrowiu publicznemu.

Klimat (kiedy jechać)

Klimat jest umiarkowany, ciepły, z cechami kontynentalnymi.

Średnia temperatura w zimie: dla stycznia wynosi -1° do -3°C, średnia temperatura latem: dla lipca wynosi 20 do 23°C, suma opadów rocznych: 500 - 900 mm

Ciepłej i słonecznej pogody możemy spodziewać się w okresie od maja do końca września. Najcieplejsze miesiące to czerwiec, lipiec i sierpień, kiedy temperatura przekracza 25 ºC - temperatura wody w Jeziorze Balaton osiąga wówczas ok. 22 ºC.

Na wiosnę oraz w czerwcu i w lipcu występują gwałtowne burze, a powietrze jest wilgotne – dlatego najprzyjemniej podróżuje się po Węgrzech w sierpniu i wrześniu - wtedy też odbywają się winobrania.

Przepisy prawne

Przy wywozie przedmiotów o wartości kulturowej potrzebne jest potwierdzenie właściwych instytucji (np. w przypadku obrazów - Galerii Narodowej, starych mebli - Urzędu Ochrony Dziedzictwa Narodowego).

Zdrowie

Nie ma zagrożeń sanitarno-epidemiologicznych, nie są wymagane specjalne szczepienia. W razie wypadków i nagłych zachorowań udziela się bezpłatnie pierwszej pomocy lekarskiej. Wymagana jest Europejska Karta Ubezpieczenia Zdrowotnego (EKUZ), którą wraz z paszportem lub dowodem osobistym przekazuje się lekarzowi prowadzącemu. EKUZ uprawnia tylko do korzystania z podstawowych usług medycznych, dlatego wyjeżdżającym za granicę zaleca się wykupienie dodatkowych ubezpieczeń prywatnych, które w razie konieczności pokryją koszty leczenia w szerszym zakresie, jak również koszty opieki medycznej w prywatnych szpitalach i klinikach, czy też transportu medycznego. Wskazane jest wykupienie indywidualnego pakietu ubezpieczeniowego, szczególnie od następstw nieszczęśliwych wypadków i kosztów leczenia (poza EKUZ). Świadczenia zapewnione przez EKUZ nie obejmują tych przypadków.

Bezpieczeństwo

Nie ma szczególnego zagrożenia przestępczością, niemniej jednak częste są kradzieże kieszonkowe na trasach uczęszczanych przez turystów. Najwięcej kradzieży zdarza się w centrach handlowych, w środkach komunikacji miejskiej, w miejscach atrakcyjnych turystycznie. Każdą kradzież należy zgłosić miejscowej policji (policja sporządza protokół z udziałem tłumacza). Zaświadczenie od policji o zgłoszeniu kradzieży będzie potrzebne przy ubieganiu się o odszkodowanie lub wypłatę ubezpieczenia, stanowi także podstawę do wydania nowych dokumentów. Często spotyka się przypadki wystawiania zawyżonych rachunków w restauracjach, pensjonatach czy kwaterach prywatnych.

Waluta i ceny

100.00 HUF = 0.465052 USD

 

Walutę można wymienić w bankach oraz kantorach. Na terenie Węgier działają punkty Western Union, które umożliwiają błyskawiczne przekazanie pieniędzy z Polski. Można również pobierać pieniądze z ogólnie dostępnych bankomatów. Na Węgrzech w większości sklepów i restauracjach można regulować płatności kartami płatniczymi.

Ceny bardzo zbliżone do polskich.

 

obiad - 2,5-4$ - zestaw w McDonald's, pizza - 3-6$, dania mięsne - 4-8$, dobra restauracja - od 13-15$ wzwyż

koszt dzienny/osobę dla mało wymagających - 25-40$ - 45-55$ (Budapeszt)

koszt dzienny/osobę dla bardziej wymagających - 80$ - 110$ (Budapeszt)

Noclegi

hostel - od 8-14$ za łóżko w dormitorium (Budapeszt)

hotel średniej klasy - ok.50$ za pokój dwuosobowy (w Budapeszcie drożej)

 

Transport tam/z powrotem

od 200zł powrotny bilet lotniczy z Warszawy do Budapesztu - Wizzair

Transport na miejscu

Samochód. Węgierskie służby graniczne, celne i finansowe oraz policja na ogół bardzo dokładnie kontrolują pojazdy, ich stan techniczny i posiadane dokumenty. W razie stwierdzenia jakichkolwiek nieprawidłowości dotyczących np. dowodu rejestracyjnego, tablic, numerów podwozia, silnika itp. nakładane są bardzo wysokie mandaty. Jeśli samochodem dysponuje osoba nie będąca jego właścicielem, powinna mieć notarialne upoważnienie od właściciela, przetłumaczone na język węgierski, angielski lub niemiecki. Za przestępstwa drogowe, do czasu uiszczenia kary pieniężnej organ kontrolujący może - bez wydania oddzielnej decyzji - zatrzymać pojazd. Przejazd autostradami jest płatny - należy wykupić winietę. W większości miejscowości na Węgrzech obowiązują strefy płatnego parkowania. Kary za brak opłaty parkingowej są bardzo wysokie; wysokość kary wzrasta im dłuższy jest okres jej nieuregulowania.

Autobus. Działają bardzo sprawnie. Autobusy są punktualne, a ich standard jest zbliżony do polskiego. Bilety można kupować u kierowcy.

Pociąg. Transport kolejowy działa bardzo sprawnie. Standard pociągów jest nieco wyższy niż w Polsce. Bilety kupuje się w kasie lub automacie. Na dworcach znajdują się tablice elektroniczne, lokalne pociągi najczęściej zapowiadane są tylko po węgiersku. Dwie migające lampki przy nazwie pociągu na tablicy oznaczają, że wjeżdża on lub stoi na peronie.

Metro. Działa w Budapeszcie.

Taksówki. Wyposażone są w taksometr, dyspozytorzy często nie mówią po angielsku.

Warto wiedzieć

Można pić z kranu bez obaw. W miastach na ulicach jest wiele kraników z mineralną wodą prosto z podziemi.

Lepiej unikać cygańskich dzielnic i miejsc spotkań Cyganów.

 

Kuchnia

Kuchnia węgierska wyróżnia się spośród innych kuchni środkowoeuropejskich obfitym używaniem jako przyprawy czerwonej papryki w proszku, współcześnie głównie słodkiej. Typowa ilość mielonej papryki zalecana w przepisach na gulasz to 200 g (jedna standardowa paczuszka) na 1–1,5 kg mięsa.

Wbrew panującej w świecie opinii potrawy węgierskie nie są zwykle tak ostre, jak głosi legenda. Kuchnia węgierska zna oczywiście też potrawy bardzo ostre, lecz doprawiane są one zwykle nie papryką w proszku, lecz ostrymi strąkami papryki czereśniowej.

Umiarkowanie ciepły, dość suchy klimat i żyzność gleb zapewnia Węgrom obfitość i znakomitą jakość zbóż i innych produktów rolnych, ogrodniczych i sadowniczych.

Rzeki oraz wielkie, ciepłe jezioro Balaton dostarczają doskonałych ryb słodkowodnych. Najsłynniejszą z nich jest balatońska odmiana sandacza zwana fogas. Inne popularne ryby to:karp, sum, szczupak i ryby jesiotrowate.

Wielowiekowy związek ze Słowacją zapewnił tradycyjnej kuchni węgierskiej udział dziczyzny i grzybów.

Słynnym daniem, znanym w Polsce jako "bogracz" lub "zupa gulaszowa" jest gulyásleves – gęsta zupa z kawałkami mięsa wołowego, ziemniakami i rodzajem zacierek csipetke, przyprawiona obficie papryką, jedzona jako samodzielne danie.

Inne popularne dania: halászlé – zupa rybna, borjúpaprikás – paprykarz cielęcy, podawany często z kluskami, rántott sajt – ser smażony, gombapörkölt – gulasz grzybowy, tokány – tokań (rodzaj ragoût mięsnego, przyrządzanego z mięsa krojonego w wąskie paski, z dodatkiem wędliny, grzybów, pomidorów, przyprawianego papryką, pieprzem i majerankiem), lecsó – leczo, túrós táska – słodka bułeczka nadziewana twarogiem, gesztenye puree – purée z jadalnych kasztanów z bitą śmietaną.    

Wysoko cenione są węgierskie wina, takie jak Egri Bikavér (bycza krew z Egeru) i Tokaj. Narodowym napojem jest pálinka - wódka podwójnie pędzona z zacieru owocowego. Najpopularniejsza jest körte pálinka – gruszkówka. Najlepsza barack pálinka (morelowa) pochodzi z okolic Kecskemét. Popularny jest również likier ziołowy Unicum.

Miasta i zabytki

Budapeszt - Na listę obiektów światowego dziedzictwa kultury wpisano Zamek Królewski w Budzie, brzeg Dunaju, aleję Andrássy’ego wraz z otoczeniem, pierwszy odcinek budapeszteńskiego metra – linię M1 (tzw. Milenijna Kolej Podziemna) i Plac Bohaterów (Hősök tére). W mieście znajdują się liczne pomniki, kościoły, pałace, zabytki z czasów starożytnych, średniowiecznych i okupacji tureckiej, budynki użyteczności publicznej i mieszkalne w stylu barokowym, klasycystycznym, neorenesansowym, eklektycznym i secesyjnym. Są tu 223 muzea i galerie, wiele o randze międzynarodowej (m.innymi Terror Haza). Atrakcyjne są budapeszteńskie mosty: Most Łańcuchowy, Most Małgorzaty, Most Wolności czy też najbardziej rozpoznawalny dla obcokrajowców Most Elżbiety; warto odwiedzić parki: Városliget i Népliget w Peszcie, parki na Wyspie Małgorzaty i na wyspie Óbudai.

Szentendre - miasto jest pełne krętych i wąskich lub bardzo wąskich uliczek. Turystów przyciąga pasaż nad Dunajem oraz liczne kawiarnie i restauracje; główny plac Fő tér z barokową i rokokową zabudową. Na jego środku znajduje się krzyż morowy z 1763, ustawiony jako podziękowanie za ustąpienie epidemii; ruiny obozu rzymskiego Ulcisia Castra, stare cerkwie, muzea (w tym Muzeum Marcepanu), skansen - Muzeum Wsi Szentendre.

Holloko (UNESCO) - osada zachowała swój oryginalny charakter i pełni funkcję skansenu z zachowanymi arcydziełami ludowej architektury oraz krytym gontem kościołem rzymsko-katolickim z drewnianą wieżą, pochodzącym z 1889; w okolicy ruiny zamku z XIII wieku.

Pecz - na południowych zboczach gór Mecsek w Kraju Zadunajskim; liczne zabytki, w tym meczety pozostałe po okupacji tureckiej (1543-1686); pod budynkiem unikatowej katedry z 4 wieżami znajdują się wczesnochrześcijańskie katakumby z IV w n.e.; cmentarz wczesnochrześcijański w Peczu (UNESCO); liczne muzea, słynna historyczna fabryka porcelany Zsolnay'ów, najstarszy uniwersytet na Węgrzech, pierwsza węgierska biblioteka publiczna (XVII w.)    

Sirok - wieś w górach Matra w pobliżu Egeru; ruiny gotyckiego zamku z XIII wieku; we wsi mieszkania wydrążone w skale tufowej, zamieszkane do XIX wieku.

Szeged – miasto o ciekawej architekturze i wielu atrakcjach. Nazywane przez Węgrów słonecznym miastem, ze względu na największą ilość dni słonecznych.

Półwysep Tihany - muzeum i biologiczna stacja badawcza, opactwo benedyktynów; Keszthely jest najstarszym miastem w rejonie Balatonu - można tu kupić ceramikę, rzeźby, obrusy i serwety, odwiedzić zabytkowy, średniowieczny kościół, z gotyckimi freskami; poza granicami miasta znajduje się zamek Rezi i buddyjska świątynia; Festiwal Balatoński.

Standopuszta (północ Balatonu) - niewielki skansen prezentujący zabytki lokalnego budownictwa z XIX wieku.

Przyroda

Balaton, Jezioro Błotne – największe jezioro Węgier i zarazem Europy Środkowej; jezioro jest pochodzenia tektonicznego, długość wynosi 77 km, szerokość od 4 do 14 km, największa głębokość 12,2 m. Woda w Balatonie jest bogata w aniony (węglany, siarczany) oraz w kationy (magnez, wapń, sód). Okoliczne bagniska i trzcinowe pola są ostoją wielu gatunków ptaków.  

gejzery - pozostałości po wygasłych wulkanach; w pobliżu Keszthely - gejzer Heviz, w którego kraterze utworzyło się jeziorko z gorącą, leczniczą wodą.

okolice Heviz - latem kwitną tu bajeczne lilie wodne.

Rezerwat Przyrody Torek

Akwarium Balatońskie

rezerwat bawołów - Kápolnapuszta

jezioro Matom z jaskinią - jeziorem zwaną Młynem.

Park Narodowy Gór Bukowych - lasy bukowe oraz dąbrowy, zróżnicowane zjawiska krasowe, liczne jaskinie oraz naturalne źródła; flora - wiele gatunków storczykowatych; fauna: jeleń, sarna, dzik, muflony, borsuki, lisy i bardzo rzadkie już rysie, wiele gatunków ptaków np. orzeł przedni, jastrząb gołębiarz, raróg i puchacz. 

Park Narodowy Hortobágy - największy węgierski park narodowy, obejmuje obszar pierwotnego stepu puszty (rozległy step na Wielkiej Nizinie Węgierskiej) - charakterystyczne dla tego rejonu  jest bydło węgierskie szare. 

Park Narodowy Krasu Węgierskiego - w północnej części Węgier przy granicy ze Słowacją; chroni przede wszystkim zjawiska krasowe, 10 jaskiń zostało wpisanych na listę UNESCO (np. kapitalny system jaskiń Baradla-Domica na granicy państw).

Park Narodowy Dunaj-Drawa

Park Przyrody Hollókő - rzadkie okazy flory i ślady dawnych zwyczajów uprawy roli na wąskich poletkach.

Wypoczynek i rozrywka

uzdrowiska - klimat Węgier sprzyja pełnemu wykorzystaniu dobrodziejstw płynących z bogactwa cieplicowych wód leczniczych. Na terenie Węgier, na 3300 miejscowości w aż 2/3 występują źródła termalne. Budapeszt jest znanym miastem uzdrowiskowym - posiada 10 łaźni leczniczych i liczne źródła mineralne oraz termalne (Łaźnia Széchenyi’ego, Łaźnia Rudas, Łaźnia Gellerta, Łaźnia św. Łukasza); inne znane uzdrowiska: Eger, Hajduszoboszlo, Sopron, Hollókő, Pecz, Jawaryn, Szentendre, Ostrzyhom.

kąpieliska nad Balatonem na południowym brzegu - sezon turystyczny od czerwca do końca sierpnia - piaszczyste plaże, imprezy; Siofok - największa miejscowość wypoczynkowa, koncerty operetkowe oraz organowe; Ballonfolldvar - raj dla szukających ciszy, spokoju i zieleni, dzielnica willowa z ciekawymi zabudowaniami z przełomu XIX i XX wieku, majestatyczna kula obserwacyjna, w sierpniu organizowany jest festiwal winobrania.    

żeglowanie, wędkarstwo - Balaton

degustacje win - winnice na północnym brzegu Balatonu, które można zwiedzać np. Eger – dolina pięknej panny, pełna piwniczek, gdzie pędzi się wino, wewnątrz każdej degustacja i możliwość zakupu po bardzo atrakcyjnej cenie; najlepsze balatońskie wina to Szurkebardt i Keknyelu, produkowane w Badascony.  Tokaj - stolica tokajskiego regionu winiarskiego (UNESCO).

sporty zimowe - najlepszy ośrodek narciarski to Bankut, około 30 km na zachód od Miskolca; poza tym Kékestető , Matraszentistvan , Matraszentimre, okolice Gyöngyös.